Lagün, denizle bir bağlantısı bulunan ve kıyıdan bir set ile ayrılmış göl anlamına gelir
Lagün kelimesi, İtalyanca "göl" veya "gölet" anlamında kullanılan "laguna" kelimesinden türemiştir
Lagünler, kıyı lagünü ve atol lagünü olmak üzere ikiye ayrılır
Doğal lagün havuzlarının bulunduğu bazı yerler: İspanya: Montanejos'taki Kara Lagün, sülfat-çinko bakımından zengin şifalı sularıyla bilinir. Yunanistan: Thassos Adası'ndaki Giola Lagünü, kayalıklar içine oyulmuş doğal bir havuzdur. Hırvatistan: Krka Milli Parkı, çarpıcı manzaralarda yüzme imkanı sunar. İtalya: Saturnia'daki termal havuzlar, Toskana ve Maremma bölgesinde yer alır. İzlanda: Mavi Lagün (Blue Lagoon), güneybatı İzlanda'da yer alan bir jeotermal kaplıcadır. Türkiye: Manyas Kuş Cenneti Milli Parkı, Balıkesir; Acıgöl, Afyonkarahisar; Gökova Körfezi, Muğla gibi yerlerde doğal lagünler bulunur.
Lagünler, kıyı lagünü ve atol lagünü olmak üzere iki ana kıyı tipinde görülür. Kıyı lagünleri, hafifçe eğimli kıyılarda, bariyer adalarının veya resiflerin gelişebileceği yerlerde oluşur. Atol lagünleri, mercan resiflerinin yukarıya doğru büyümesiyle oluşur ve genellikle bazı derin bölümleri vardır. Lagünler, dünyanın birçok yerinde ortak kıyı özellikleridir.
Lagün ve delta arasındaki temel farklar şunlardır: Oluşum Şekli: Lagün, dalga ve akıntıların bir koy veya körfezin önünü kapatması sonucu oluşur. Delta, akarsuların deniz veya göl kenarlarında büyük miktarlarda tortul ve kırıntı depolamasıyla oluşur. Konum: Lagün, karasal ve denizel ortamın karmaşık olarak görüldüğü kıyılarda yer alır. Delta, akarsuların deniz kenarına yakın bölgelerde bulunur. Tortu Yapısı: Lagün, genellikle ince taneli detritik malzemeler ve kil-silt boyundaki sedimanlardan oluşur. Delta, kum, silt ve kil gibi çeşitli kırıntılı tortular içerir.
Lagünler, genellikle şu iki şekilde oluşur: 1. Akarsu birikimi: Bir akarsuyun taşıyarak getirdiği moloz, kum ve çakılları kıyıya yığmasıyla meydana gelir. 2. Deniz birikimi: Denizin dalgalar ile sürükleyerek getirdiği moloz, kum ve çakılları bir körfez ya da koya yığmasıyla oluşur. Lagünler, ayrıca mercan resifleri, bariyer resifleri, kum barları veya doğal bariyerlerle büyük su kütlelerinden ayrılır. Lagünler, kıyı lagünleri ve atol lagünleri olmak üzere iki gruba ayrılır.
Hersek Lagünü'nün önemli olmasının bazı nedenleri: Kuş cenneti olması. Göç yolu üzerinde bulunması. Flamingoların konaklama yeri olması. Endemik bitki ve kuş türlerine ev sahipliği yapması. Türkiye'nin tek tapulu gölü olması. Engelliler için erişilebilir olması.
Lagünlerin bazı işlevleri: Ekolojik denge: Tuzlu ve tatlı su kütleleri arasındaki geçiş bölgeleri olmaları nedeniyle lagünler, ekolojik açıdan önemli ekosistemlerdir. Atık su arıtımı: Kendi kendine arıtma mekanizmalarına sahiptirler ve atık suların arıtılmasında kullanılırlar. Barınak: Dar bir yolla denize bağlı olan lagünler, tekneler için barınak olarak kullanılır. Ayrıca, lagünler su içindeki organik yükün azalması, anaerobik fermantasyon gibi süreçlerle enerji üretimi ve çeşitli mikrobiyolojik savaşlara ev sahipliği yapma gibi işlevlere de sahiptir.
Lagün örneklerine verilebilecek bazı göller şunlardır: Ölüdeniz (Fethiye). Terkos Gölü (İstanbul). Büyükçekmece ve Küçükçekmece Gölleri (İstanbul). Akyatan Gölü (Adana). Kızılırmak Deltası Gölleri (Samsun). Ayrıca, Pasifik Okyanusu’ndaki Tupai mercan adası ve lagünü ile İtalya’daki Venedik Lagünü de örnek olarak verilebilir.
Doğa ve Hayvanlar
Lagün ne anlama gelir?
Köpeğin tüyleri neden silinir?
Kısırlaştırma sonrası kedinin psikolojisi bozulur mu?
Kırmızı boya hangi ağaçtan yapılır?
Kör vadi nedir?
Kıyıdan hangi balık tutulur?
Kış aylarında kanatları donan kuşlara ne yapılır?
Kıvırcık tüylü köpek cinsi nedir?
Kızan döneminde olan köpek nasıl davranır?
Köpeklerin pipisi neden şişer?
Köpeklerde penis kaç cm olmalı?
Kırkayak neden 40 ayak denir?
Kızılağaç ağacı neden önemli?
Köstebeği kör eden şey nedir?
Lepistesin en iyi akvaryumu nasıl olmalı?
Kızıl arı tehlikeli mi?
Kırkayak Türkçe'de ne anlama gelir?
Köpekler nasıl bir hayvandır?
Kıvırcıklı köpekler neden tüy dökmez?
Kırlangıç neden eve yuva yapar?
Kılkuyruk kuşunun özellikleri nelerdir?
Kızılçamın ömrü ne kadardır?
Kırlangıç neyi sevmez?
Kızan dönemindeki köpek kaç gün kanar?
Kısırlaştırılmış kedi ne zaman sakinleşir ve rahatlar?
Köpeklerin dışkı yemesi tehlikeli mi?
Kış uykusundaki uğur böceği nasıl uyanır?
Lades kemiği ne işe yarar?
Köpeklerin tüy dökmemesi için ne yapmalı?
Kırgızistan neden su zengini?
Kırmızı gül neden çabuk solar?
Lepistes akvaryumu kaç litre olmalı?
Kılıç çiçeği suyu sever mi sevmez mi?
Köpeklerde meme şişmesi neden olur?
Köpekler çiftleşmek için nereye gider?
Kırlangıç hangi özellikleri ile diğer kuşlardan ayrılır?
Lahana en iyi hangi toprakta yetişir?
Kızgınlık döneminde olan kedi ne zaman sakinleşir?
Kışın balık avı neden yasak?
Kızören obruğu neden tehlikeli?