Lagünlü kıyı tipi, deniz ile kara arasında yer alan ve bir veya daha fazla lagün adı verilen tuzlu veya tatlı su birikintilerine sahip olan bir kıyı tipidir
Lagünler, genellikle kıyı şeridini koruyan kumullar veya adalarla ayrılır 3. Bu tür kıyılar, genellikle sığ sulardan oluşur ve biyolojik çeşitlilik açısından zengin ekosistemlere ev sahipliği yapar
Türkiye'deki bazı lagünlü kıyılar şunlardır:
Lagün, denizle bir bağlantısı bulunan ve kıyıdan bir set ile ayrılmış göl anlamına gelir. Lagün kelimesi, İtalyanca "göl" veya "gölet" anlamında kullanılan "laguna" kelimesinden türemiştir. Lagünler, kıyı lagünü ve atol lagünü olmak üzere ikiye ayrılır. Kıyı lagünü, bir akarsuyun kıyıya taşıdığı moloz, kum ve çakılları yığmasıyla veya denizin dalgalarla sürüklediği kum, çakıl ve molozların bir körfeze ya da kıyıya yığılmasıyla oluşur. Atol lagünü, bir adanın tamamen suyun altında kalmasıyla oluşan lagün şeklidir.
Lagünlerin bazı işlevleri: Ekolojik denge: Tuzlu ve tatlı su kütleleri arasındaki geçiş bölgeleri olmaları nedeniyle lagünler, ekolojik açıdan önemli ekosistemlerdir. Atık su arıtımı: Kendi kendine arıtma mekanizmalarına sahiptirler ve atık suların arıtılmasında kullanılırlar. Barınak: Dar bir yolla denize bağlı olan lagünler, tekneler için barınak olarak kullanılır. Ayrıca, lagünler su içindeki organik yükün azalması, anaerobik fermantasyon gibi süreçlerle enerji üretimi ve çeşitli mikrobiyolojik savaşlara ev sahipliği yapma gibi işlevlere de sahiptir.
Lagün, denizle bir bağlantısı bulunan ve kıyıdan bir set ile ayrılmış göl anlamına gelir. Lagün kelimesi, İtalyanca "göl" veya "gölet" anlamında kullanılan "laguna" kelimesinden türemiştir. Lagünler, kıyı lagünü ve atol lagünü olmak üzere ikiye ayrılır. Kıyı lagünü, bir akarsuyun kıyıya taşıdığı moloz, kum ve çakılları yığmasıyla veya denizin dalgalarla sürüklediği kum, çakıl ve molozların bir körfeze ya da kıyıya yığılmasıyla oluşur. Atol lagünü, bir adanın tamamen suyun altında kalmasıyla oluşan lagün şeklidir.
Haliçli ve lagünlü kıyılar farklı bölgelerde görülür: 1. Haliçli Kıyılar: Gelgit genliğinin fazla olduğu okyanus kıyılarında, akarsu ağızlarının gelgit tarafından aşınması ile oluşur. 2. Lagünlü Kıyılar: Sığ kıyılarda bulunan koy veya körfezlerin kıyı kordonuyla kapanması sonucu oluşur.
Türkiye'de görülen kıyı tipleri şunlardır: Boyuna kıyı tipi. Enine kıyı tipi. Ria kıyı tipi. Dalmaçya kıyı tipi. Türkiye'de gelgit genliği çok az olduğu için Haliçli ve Watt kıyı tipi, Orta Kuşak ülkesi olduğundan dolayı ise Fiyort, Skyer ve mercan ada olan Atol kıyı tipleri görülmez.
Lagünler, kıyı lagünü ve atol lagünü olmak üzere iki ana kıyı tipinde görülür. Kıyı lagünleri, hafifçe eğimli kıyılarda, bariyer adalarının veya resiflerin gelişebileceği yerlerde oluşur. Atol lagünleri, mercan resiflerinin yukarıya doğru büyümesiyle oluşur ve genellikle bazı derin bölümleri vardır. Lagünler, dünyanın birçok yerinde ortak kıyı özellikleridir.
Türkiye'de lagünlü kıyılar, Ege Bölgesi'nde görülür. Lagün tipli göllere örnek olarak, Büyük Menderes Nehri'nin taşıdığı alüvyonların denizle kara arasına sıkışmasıyla oluşan Bafa Gölü verilebilir. Türkiye'deki diğer lagün örnekleri arasında Manyas Gölü, Acıgöl ve Gökova Körfezi de bulunur. Türkiye kıyılarında gelgit genliği çok az olduğu için lagünlü Watt kıyı tipi görülmez.
Doğa ve Hayvanlar
Kırmızı ışık hayvanları nasıl etkiler?
Larix ağacı Türkiye'de yetişir mi?
Köpeklerde kalça çıkığı nasıl anlaşılır?
Köpekler neden havlama sesi çıkarır?
Köpekte böcek alerjisi nasıl anlaşılır?
Köpeklerde renk körü mü?
Kültür Mantarı hangi iklimde yetişir?
Küheylan ne anlama gelir?
Küçükbaş hayvan 1 yılda kaç kez kuzular?
Küresel ısınma Grönland'ı nasıl etkiler?
Köpeklerde analık kesesi ne zaman düşer?
Kış aylarında elma ağacı budanır mı?
Köpeklerde ölüm içgüdüsü var mı?
Kışın akrep olur mu?
Küçük bahçeye hangi ağaç dikilir?
Kızıl sincap neden tehlikeli?
Kış aylarında ceviz fidanı dikilir mi?
Küçükbaş hayvancılığın en zor yanı nedir?
Kızıl Şahin Türkiye'de nerede yaşar?
Köpeklerde 1 gün kaç yaş eder?
Kısır inek nasıl anlaşılır?
Lagün hangi göllere örnek?
Kızana giren kedi hamile kalırsa ne olur?
Kıstak nedir?
Küçük ırk köpekler evde beslenir mi?
Köpeklerin dikişleri nasıl temizlenir?
Kısrak ne için kullanılır?
Köpekler neden kadınları yalar?
Kırkayağın kaç cinsi vardır?
Kırmızı küpeli çiçeği neyi sever?
Lemur neden 18 yıl yaşar?
Lades kemiği hangi hayvana ait?
Kış mevsimi nasıl anlatılır?
Kızgın kedinin psikolojisi bozulur mu?
Kış aylarında hangi mantarlar yetişir?
Kızılırmağın suyu nereden gelir?
Kümes tavukları kaç yıl yaşar?
Kızgınlıktaki inek neden saldırır?
Köy hayatı yaşamak nasıl bir duygu?
Köpeklerde çiftleşme nasıl anlaşılır?