Maddenin katı, sıvı ve gaz hallerişunlardır:
Gazdan sıvıya dönüşen maddeye "yoğunlaşmış" veya "kondanse olmuş" madde denir. Bu süreç, yoğuşma olarak adlandırılır. Yoğuşma, bir gazın ısısını kaybederek moleküllerinin enerjisinin azalması sonucu sıvı hale dönüşmesidir. Örnekler: - Soğuk bir içeceğin dış yüzeyinde su damlacıklarının oluşması; - Buzdolabından çıkarılan bir şişenin etrafında su birikmesi; - Sabah erken saatlerde bitkilerin üzerindeki çiğ oluşumu.
Katı, sıvı ve gaz dışında bazı madde halleri şunlardır: Plazma: Serbestçe ilerleyen önemli sayıda iyon ve elektron içeren, belirli şekil ve hacmi olmayan bir haldir. Bose-Einstein yoğunlaşması: Bozonlar olarak bilinen parçacıklardan oluşan çok seyreltik bir gazda, mutlak sıfıra yakın sıcaklıkta meydana gelir. Nötron-dejenere madde: Yüksek basınç altında, elektronların mükemmel bir ısı iletkeni olan dejenere gaz formunda olduğu bir haldir. Kuark-gluon plazması: Parçacıkların yapı taşlarının bile sıkı konfigürasyonlarla sınırlandırılmadığı bir haldir. Ayrıca, cam, sıvı kristal ve manyetik düzenleme gibi klasik olmayan haller de vardır. Şu ana kadar laboratuvarda 15'ten fazla hal gösterilmiştir veya bilimsel teorilerin var olmalarına bağlı olduğu yeterli ikinci dereceden kanıtlara sahiptir.
Gaz maddenin katı hale geçmesine "donma" denir. Donma, sıvı hâldeki moleküllerin soğudukça hareket hızlarını kaybedip birbirlerine yaklaşarak katı bir yapı oluşturmasıyla gerçekleşir.
Katı ve sıvı maddeler arasındaki temel farklar şunlardır: Şekil: Katıların belirli bir şekli vardır, sıvılar ise bulundukları kabın şeklini alır. Hacim: Katıların belirli bir hacmi vardır, sıvıların hacmi bellidir. Akışkanlık: Katılar akışkan değildir, sıvılar akışkandır. Sıkıştırılabilirlik: Katılar sıkıştırılamaz, sıvılar çok az sıkıştırılabilir. Tanecikler arasındaki boşluk: Katılarda tanecikler arasındaki boşluk yok denecek kadar azdır, sıvılarda ise katılara göre daha fazladır. Çekim kuvveti: Katılardaki tanecikler arasındaki çekim kuvveti çok fazladır, sıvılarda ise katılardakine göre daha azdır.
Katı bir maddenin sıvı hale geçmesi için erime işleminin gerçekleşmesi gerekir ve bu işlem için aşağıdaki koşulların sağlanması gereklidir: Sıcaklık artışı: Katı madde, erime noktası adı verilen bir sıcaklıkta ısı alarak sıvı hale dönüşür. Sabit sıcaklık: Erime süresince maddenin sıcaklığı sabit kalır. Örneğin, su 0°C'de erir ve katı hâlden (buz) sıvı hâle (su) geçer.
Katı ama sıvı gibi olan maddeler, akışkanlık özelliğine sahip olan sıvı maddeler olarak adlandırılır. Bu tür maddelere örnekler: Toz şeker; Tuz; Un; Toz deterjan; İnce kum.
Hem katı hem sıvı olan maddelere "katı-akışkan" maddeler denir.
Eğitim
Mantık tablosu nasıl yapılır?
Meslek lisesinden doktor olunur mu?
Makine mühendisliği mekanizma tekniği dersi zor mu?
Meb Kazanım Testleri hangi seviye?
Maksilla posterior sınırı nedir?
Memelide hangi sindirim enzimleri bulunur?
Mantıkta koşullu önerme nasıl yapılır?
Matematik 35 olursa teşekkür alınır mı?
Methuselah en yaşlı yıldız mı?
Matris soru çözümü nasıl yapılır?
Matrisin matrisle çarpımı değişmeli mi?
Maddenin katı sıvı gaz halleri nelerdir 3 örnek?
Liselerde ders çalışma saati kaç?
Milattan önce ve milattan sonra hangi takvime göre?
Marmara Üniversitesinde psikoloji hangi fakültede?
Lise sınav giriş belgesi nasıl alınır?
Marshall yardımı hangi hükümet döneminde yapıldı?
Litolojiyi inceleyen bilim dalı nedir?
Megalodonun gerçek hikayesi nedir?
Matris eşitliği nasıl bulunur?
Logaritma nasıl alınır?
Mars kaçıncı gezegen?
Matbaa neden devrim yarattı?
Lise ingilizce seviyesi nasıl belirlenir?
Mayoz 1 ve mayoz 2 sonunda kaç hücre olur?
Lizozom en çok hangi hücrede bulunur?
Mesleki gelişim atölyesi atölye dersi mi?
Marksizm ve revizyonizm arasındaki fark nedir?
Millet Kütüphanesi'nde e-kitap var mı?
MEB bilişim teknolojileri ders kitapları ne zaman dağıtılacak?
Mesul müdürlük için hangi diploma gerekli?
Metil alkol neyden elde edilir?
Meslek kodu 2161.01 ne iş yapar?
Mebusan Meclisi hangi padişah döneminde kuruldu?
Maden suyu pH değeri kaç olmalı?
Metal oksitlenmesi geri döndürülebilir mi?
Merkezi yatay geçiste puan farkı ne kadar olmalı?
Metallerin ve ametallerin üçer örnek veriniz?
Meb ölçme değerlendirme anketi nasıl yapılır?
Megalodonun devamı var mı?