Mantıkta ters döndürme, bir önermenin niteliğini değiştirmeden, öznenin olumsuz hâlinin yüklem, yüklemin olumsuz hâlinin özne yapılmasıyla yapılır
Ters döndürmenin kuralları şu şekildedir:
Örnekler:
Mantıkta karşıt ters, bir önermenin hem öncül ve sonucunun yer değiştirilip hem de olumsuzlarının alınmasıyla elde edilen ifadedir. Örnek: "Eğer x² = 16 ise, x = 4'tür." önermesinin karşıt tersi şu şekilde bulunur: 1. Tersi: "Eğer x ≠ 4 ise, x² ≠ 16'dır.". 2. Karşıt tersi: "Eğer x² ≠ 16 ise, x ≠ 4'tür.". Diğer örnekler: "Eğer bir üçgenin iç açılarının toplamı 180° ise, o zaman o üçgen düzlemseldir." önermesinin karşıt tersi: "Eğer bir üçgenin iç açılarının toplamı 180° değilse, o zaman o üçgen düzlemsel değildir.". "Eğer yerler ıslak değilse, o zaman hava yağmurlu değildir." (orijinal: "Eğer hava yağmurlu ise, o zaman yerler ıslaktır.").
Ters mantığın amacı, hedeflenen problem çıktısını veren girdi parametrelerinin değerinin ne olması gerektiğini belirlemek veya tahmin etmektir. Ayrıca, ters mantık, düz mantık kavramının tersi olarak da tanımlanabilir.
Döndürme kuralı, mantıkta önermeler arası ilişkide, bir önermeden onunla eşdeğer olan başka bir önermenin çıkarılması işlemidir. İki tür döndürme kuralı vardır: düz döndürme ve ters döndürme: 1. Düz Döndürme: Önermenin niteliğini değiştirmeden özneyi yüklem, yüklemi özne yapma işlemidir. Kuralları şunlardır: - Tümel olumlu (A) önermenin düz döndürmesi, tikel olumlu (I) önermedir. - Tümel olumsuz (E) önermenin düz döndürmesi, yine tümel olumsuz (E) önermedir. - Tikel olumlu (I) önermenin düz döndürmesi, tikel olumlu (I) önermedir. - Tikel olumsuz (O) önermenin düz döndürmesi yapılmaz, çünkü sonuç her zaman başlangıç önermesiyle eşdeğer olmaz. 2. Ters Döndürme: Önermenin niteliğini değiştirmeden, öznenin olumsuz hâlinin yüklem, yüklemin olumsuz hâlinin özne yapılmasına denir. Kuralları şunlardır: - Tümel olumlu (A) önermenin ters döndürmesi, yine tümel olumlu (A) önermedir. - Tümel olumsuz (E) önermenin ters döndürmesi, tikel olumsuz (O) önermedir. - Tikel olumsuz (O) önermenin ters döndürmesi, yine tikel olumsuz (O) önermedir. - Tikel olumlu (I) önermenin ters döndürmesi yoktur.
Tümel olumsuz (E tipi) önermenin düz döndürmesi, yine tümel olumsuz (E) bir önerme olarak yapılır. Örnek: "Hiçbir kadın çirkin değildir" önermesinin düz döndürmesi, "Hiçbir çirkin, kadın değildir" önermesidir. Ters döndürme işleminde ise tümel olumsuz (E) önerme, tikel olumsuz (O) bir önermeye dönüştürülür. Örnek: "Hiçbir erkek güvenilir değildir" önermesinin ters döndürmesi, "Bazı güvenilir olmayanlar, erkek olmayan değildir" önermesidir. Tikel olumsuz (O tipi) önermenin düz döndürmesi yapılamaz, çünkü her zaman doğru sonuç vermez. Ters döndürme işleminde tikel olumsuz (O) önerme, yine tikel olumsuz (O) bir önermeye dönüştürülür. Örnek: "Bazı güller kırmızı değildir" önermesinin ters döndürmesi, "Bazı kırmızı olmayanlar, gül olmayan değildir" önermesidir.
Ters mantık, düz mantık kavramının tam tersi anlamına gelir. Ekşi Sözlük'teki bir yoruma göre, ters mantık; mantıklı olması muhtemel fakat farklı bir açıdan mantıklı görülmesini sağlayan bir etken olarak tanımlanabilir. Ayrıca, mantık ve matematikte, bir ifadenin karşıt önermesi, öncül ve sonucun yer değiştirmesiyle elde edilir. Örnek olarak, "Bütün kedilerin kürkü vardır" ifadesi, ters mantıkla "Tüylü bütün şeyler kedidir" şeklinde ifade edilebilir.
Tersine çevirme ifadesi, farklı bağlamlarda çeşitli anlamlar taşıyabilir: Deyim: "Tersine çevirmek" deyimi, TDK'ye göre "içini dışına çevirmek" anlamına gelir. Felsefe ve Bilişsel Bilim: Stoacı felsefede tersine çevirme, "premeditatio malorum" olarak adlandırılır ve olası en kötü sonuçları önceden öngörerek dayanıklılık ve hazırlık sağlamayı amaçlar. Matematik: Alman matematikçi Carl Jacobi, karmaşık sorunlara net bir bakış elde etmek için tersine çevrilmiş bir şekilde yaklaşmayı önermiştir. Genel Kullanım: Tersine çevirme, olayların, durumların veya düşüncelerin zihinsel olarak başlangıç noktasına dönmesi anlamına da gelebilir.
Ters döndürme, bir önermenin niteliğini değiştirmeden, öznenin olumsuz hâlinin yüklem, yüklemin olumsuz hâlinin özne yapılması işlemidir. Ters döndürme kuralları: Tümel olumlu (A) bir önermenin ters döndürmesi, yine tümel olumlu (A) bir önermedir. Tümel olumsuz (E) bir önermenin ters döndürmesi, tikel olumsuz (O) bir önermedir. Tikel olumsuz (O) bir önermenin ters döndürmesi, yine tikel olumsuz (O) bir önermedir. Tikel olumlu (I) bir önermenin ters döndürmesi yoktur. Ters döndürme, mantık biliminde düz döndürme ile birlikte kullanılan bir yöntemdir.
Eğitim
Makalenin 4 temel özelliği nedir?
MEB EKYS sınava giriş belgesi renkli olmak zorunda mı?
Meteorolojinin diğer adı nedir?
Meiji imparatoru ne yaptı?
Meslek lisesi seçmeli dersler hangileri?
Marmara Bölgesi'nde hangi tarım ürünleri yetişir 4. sınıf?
Matematik soru bankası seçerken nelere dikkat edilmeli?
Mantıkta ters döndürme nasıl yapılır?
Magnesie Calcinee ve magnezi kalsine aynı şey mi?
Manisa diri fay hattı nereden geçiyor?
Maddelerin hacimlerini ölçmek için hangi araç kullanılır?
Matematikçi olmak için hangi bölüm okunmalı?
Maksimum nem ve bağıl nem aynı şey mi?
MEB'de hangi modüller var?
Meslek yüksekokulu çalışma planı ne zaman yapılır?
Milli bağımsızlık yolunda ilk adım nedir?
Mihver ittifakını kim kurdu?
Lisans için en geç kaç yaşında olunur?
Melezleme yöntemleri nelerdir?
Maraş depreminin en büyük artçısı kaç şiddetinde oldu?
Matematikte en iyi nasıl soru çözülür?
Matematik yazılısında hangi sorular çıkar?
Madde neden var?
Meow kitap kaç yaş için uygundur?
Milimetrik kağıt ne işe yarar?
Merkezi yatay geçise tyt puanı ile başvurabilir miyim?
Matematik uygulamaları yıllık planı ne zaman yapılır?
Mevsimlerin oluşumu 8.sınıf test mi klasik mi?
MEB LGS tercih kılavuzu yayınlandı mı?
Milenyum kuşağı hangi yıllar?
Matematik ortalaması 60 olursa ne olur?
Mikroskop lamel yerine ne kullanılır?
Matematiğin karesi nedir?
Mayoz bölünme evreleri nelerdir?
Meksika neden İspanyol sömürgesi oldu?
Mikro ve makro evrim arasındaki fark nedir?
Mesem'de not sistemi nasıl?
Manhattan projesinin amacı atom bombası mı?
Metal pergel ne işe yarar?
Manyetik kuantum sayısı 0 olan elektronlar hangi orbitalde bulunur?