Marshall Planı yardımları, Türkiye için1951 yılısonunda sona ermiştir
Plan, 3 Nisan 1948'de yürürlüğe girmiş ve 1948-1951 yılları arasında Türkiye'ye hibe, kredi ve teknik yardım şeklinde yardımlar sağlanmıştır
Marshall Planı yardımlarının alındığı dönemde Türkiye'de İsmet İnönü cumhurbaşkanlığı, Hasan Saka ise başbakanlık yapıyordu. Marshall Planı, 3 Nisan 1948 tarihinde ABD tarafından yürürlüğe konmuştur.
Marshall Planı kapsamında Türkiye'ye yardım yapılmasının bazı nedenleri: Ekonomik buhranları önleme: ABD, ekonomik buhranların yaratacağı olumsuz sonuçları önlemek amacıyla Avrupa ülkelerine yardım kararı almıştır. Siyasi kontrol ve denetim: Yardım programı, hedef ülkeler üzerinde siyasi kontrol ve denetim kurmayı da amaçlamıştır. Stratejik konum: Türkiye'nin stratejik konumu, ABD'nin Rusya ile olan çatışmalarında asker desteği almasını mümkün kılmıştır. ABD'nin çıkarları: Yardımlar, ABD'nin kendi ekonomik çıkarlarını da desteklemiştir. Türkiye, Marshall Planı'na dahil edilmek için doğrudan ABD hükümetine başvurmuş ve ekonomik durumla askeri ve siyasal istikrar arasındaki ilişkiyi vurgulamıştır.
Marshall Planı'nın Türkiye üzerindeki etkileri hem olumlu hem de olumsuz olarak değerlendirilebilir: Olumlu Etkiler: Sanayide Artış: Yapılan yardımlar sayesinde sanayide artış yaşanmış, ülke ekonomisi canlanmıştır. Tarımsal Üretim: Zirai alanda makineleşme artmış, tarımsal rekolte yükselmiştir. Olumsuz Etkiler: Dışa Bağımlılık: Alınan krediler nedeniyle Türkiye, Amerika'ya borçlanmış ve dışa bağımlı hale gelmiştir. Döviz Kurundaki Volatilite: Döviz kurlarındaki artış, piyasadaki belirsizliği artırmış ve yatırımları azaltmıştır. Cari Açık: Dış ticaret serbest hale gelmiş, ithalat ihracatı aşmış ve cari işlemler dengesi bozulmuştur.
Marshall Planı'nı kabul etmeyen ülkeler arasında şunlar yer almaktadır: Sovyetler Birliği ve uydu ülkeleri: Polonya, Macaristan, Yugoslavya, Romanya. Çekoslovakya: Başlangıçta planı kabul etme eğilimindeyken, Sovyetler Birliği'nin baskısı sonucu fikrini değiştirdi.
Marshall Planı yardımlarının imzalanması sürecinde birkaç önemli isim ve kurum yer almıştır: ABD Dışişleri Bakanı George Marshall. ABD Kongresi. ABD Başkanı Harry Truman. Türkiye Hükümeti. Ayrıca, 27 Haziran 1947'de Paris'te yapılan toplantıda, 16 Avrupa ülkesi ve Türkiye, Avrupa Ekonomik İşbirliği Konferansı'nı (CEEC) kurarak planı resmi olarak kabul etmişlerdir.
Marshall Planı'ndan en çok yararlanan ülkeler İngiltere ve Fransa olmuştur. İngiltere, plandan %26 oranında pay alarak yaklaşık 3,200 milyon dolar almıştır. Fransa, %23 pay ile 2,700 milyon dolar almıştır. Türkiye ise plandan %3 oranında pay alarak Danimarka, İzlanda, İrlanda, Norveç, Portekiz, İsveç ile birlikte 137 milyon dolar almıştır.
Marshall Planı kapsamında Türkiye'ye yapılan bazı yardımlar: Tarım makineleri ve ekipmanları: Plandan 1948-1950 yılları arasında hibe ve borç olarak 164.000 dolar yardım yapılmış, bu yardımın 199.000.000 TL'si hibe şeklinde gerçekleşmiştir. Sanayi ve altyapı yatırımları: Hidroelektrik tesislerine yatırımlar yapılmış, hastaneler, okullar ve diğer kamusal alanlar inşa edilmiştir. Ulaşım ve lojistik: Avrupa'ya hammadde akışının kolay sağlanabilmesi için kara ve demir yolları yapımına önem verilmiştir. Askeri yardımlar: ABD, Türkiye'ye askeri malzeme, mühimmat ve teknik destek sağlamıştır. Bu yardımlar, Türkiye'nin tarım ve sanayi sektörlerinde modernleşmesine katkı sağlamış, ancak uzun vadede ABD'ye ekonomik bağımlılık yaratmıştır.
Ekonomi
N11 komisyon oranı hesaplama nasıl yapılır?
Marshall yardımı hangi yıl bitti?
NACE ve ISIC aynı şey mi?
Marshall yardımından en çok hangi ülke yararlandı?
MKS ne iş yapar?
Nakdi ve gayri nakdi kredi nedir?
Milli Piyango 1 rakam tutmazsa ne olur?
Mütevelli ne iş yapar?
Mutabakat formu nasıl doldurulur?
Muhtarlık maaşı ne zaman arttı?
Migros'un sahibi kim ve ne zaman kuruldu?
Milli Piyangoda hangi günler çekiliş var?
Milli piyangoda büyük ikramiyenin tamamı verilecek mi?
Mesa İnşaat ve Mesa Holding aynı mı?
Mediamarkt hangi markanın yan ürünü?
Migros Money Card nasıl kullanılır?
Matriks'te hangi formüller var?
MuhsgK hangi aylarda verilir?
Mehmet Nuri Ersoy ve ETS Tur aynı mı?
Merkez Bankası para politikasında sadeleşme nedir?
Media Markt neden çok yatırım yapıyor?
Mis markası kime ait?
Merkez bankası kime karşı sorumludur?
Menşe belgesi formu nereden alınır?
Mektebım okulları battı mı?
Merkez Bankası kurunu nasıl öğrenebilirim?
Menkul kıymetler neden önemlidir?
Muhasebe için hangi beceriler önemli?
Menkul kıymetler ve sermaye piyasası araçları arasındaki fark nedir?
Merkez Bankası doları neden düşürüyor?
Memurlarda derece ve kademe ne zaman yükselir?
Muhasebe ve vergide hangi meslekler var?
Miri arazi ne demek?
Mas ticaret ne iş yapar?
Mondeliz hangi ülkenin markası?
MTCN ve referans numarası aynı mı?
Migros'ta ik ne iş yapar?
Murabaha standardı nedir?
MRP ve MSRP farkı nedir?
Müteahhitin mali yeterliliği nasıl hesaplanır?