Osmanlı Devleti'nde adaleti sağlamak için çeşitli kurumlar bulunmaktaydı:
Osmanlı'da mahkemeler, İslam hukuku (şer'i hukuk) ve padişahın emirlerine dayanan örfi hukuk kurallarına göre işliyordu. Osmanlı mahkemelerinin bazı özellikleri: Şer'i mahkemeler: Müslümanlar arasındaki her türlü davaya bakardı. Cemaat mahkemeleri: Gayrimüslimlerin kendi hukuklarını uyguladığı mahkemelerdi. Konsolosluk mahkemeleri: Osmanlı vatandaşı olmayan zimmiler içindi. Nizamiye mahkemeleri: Tanzimat'tan sonra kurulmuş, batı tarzı mahkemelerdi. Tek hakim sistemi: Osmanlı mahkemelerinde genellikle tek hakim bulunurdu. Mahkeme kayıtları: Mahkemeler, faaliyetlerini "şer'iyye sicili" denen defterlere kaydederlerdi. Adalet teşkilatı: İlmiye sınıfı, kadılar ve kadıaskerler tarafından organize edilirdi.
Osmanlı'da Divan Teşkilatı'nın kurulma nedenleri şunlardır: Devlet işlerini düzenli yürütmek: Osmanlı'nın büyümesiyle birlikte ortaya çıkan idari ve siyasi karmaşıklığı yönetmek. Kararları istişareye dayandırmak: Alınan kararların farklı devlet birimlerinin temsilcilerinden görüş alınarak yapılmasını sağlamak. Farklı devlet birimlerinin koordinasyonunu sağlamak: Merkez ile taşra arasındaki dengeyi korumak ve halkın güvenli bir yaşam sürmesine yönelik kararlar almak. Adalet ve düzeni sağlamak: Önemli davaların görüldüğü ve adaletin dağıtıldığı bir yüksek mahkeme işlevi görmek. Dış ilişkileri takip etmek: Diplomatik ilişkileri yönetmek, yabancı elçileri kabul etmek ve dış politika kararları almak.
Osmanlı'da dirlik sistemi, devletin gelirlerini belirli hizmetler karşılığında askerî ve sivil erkâna tahsis etme sistemidir. Dirlik sisteminin bazı özellikleri: Gelirlere göre dirlik türleri: Has, zeamet ve tımar olarak üçe ayrılır. Amaç: Toprakların işlenmesi ve devlete sürekli asker sağlanması. Faydaları: Devletin maaş yükünü azaltır, üretimi denetler ve süreklilik sağlar, göçebe halkı yerleşik hayata geçirir. Uygulama: 1839'da Tanzimat Fermanı ile kaldırılmıştır. Dirlik sistemi, Osmanlı'nın idari, askeri ve ekonomik yapısında önemli bir rol oynamıştır.
Osmanlı İmparatorluğu'nda devlet işleri Dîvân-ı Hümâyûn tarafından yürütülürdü. Dîvân-ı Hümâyûn'un bazı asli üyeleri: Padişah. Vezir-i azam (sadrazam). Vezirler. Kazaskerler. Nişancı.
Osmanlı Devleti'nde kadı, kaza adı verilen yerleşim yerlerine merkezi yönetim tarafından belirli bir süre için atanan, şer'i ve idari yargıdan tek başına sorumlu olan bir kamu görevlisidir. Kadılar, aynı zamanda şehrin yönetimini ve asayişini sağlamak, esnaf loncalarını denetlemek, üretim ve pazar yerlerini kontrol etmek gibi idari ve belediye görevlerini de yerine getirirlerdi. Osmanlı'da ilk kadının Osman Gazi tarafından atandığı bilinmektedir. 1924 yılında kadılık sistemi tamamen kaldırılmıştır.
Osmanlı'da devlet işlerinin görüşüldüğü yer Divan-ı Hümayun'dur. Divan-ı Hümayun, padişahın başkanlığında veya vezirin başkanlığında devlet başkentinde ya da hükümdarın bulunduğu şehirde yapılan, devlet işlerinin kesin olarak görüldüğü yerdir.
Osmanlı Devleti'nde devlet teşkilatı şu şekildeydi: Hükümdar. Divan-ı Hümayun. Vezir-i Azam (Sadrazam). Vezirler. Kazasker. Defterdar. Nişancı (Tuğracı). Osmanlı Devleti, 1839 Tanzimat Fermanı ile kanunun üstünlüğünü kabul etmiş, 1876’da meşruti yönetime geçerek halkın da yönetime katılmasını sağlamıştır.
Hukuk
PTT tebligatı kaç gün içinde teslim eder?
Rehinli araç borcu ödenmeden rehin kaldırılır mı?
Refah Partisi'nin amacı nedir?
Polis kartı ile her yerde kimlik yerine geçer mi?
Resmi yazışmalarda dağıtım listesi nedir?
Reddi Mirasta borçlardan kim sorumlu olur?
Recep Tayyip Erdoğan askerde hangi rütbe?
Plan notları nelerdir?
Polis ve jandarma kolluk kuvvetleri mi?
Rüşvet alan memur ceza alır mı?
Resmi mevzuat nasıl bulunur?
Polis kimlik kartında sicil nerede yazar?
Pasaport başındaki harfler ne anlama gelir?
Otomatik çakı taşımak suç mu?
Rüsumat idaresi ne iş yapar?
Pakistan'ın lideri kim?
Resmi tatilde çalışan işçi kaç gün izin hakkı kazanır?
Park alanı imara açılır mı?
Polonya öğrenci vizesi ile oturma izni aynı mı?
Rapor ve tutanak aynı şey mi?
Otomatik evrak kapatma ne zaman sonuçlanır?
Panik odası ne işe yarar?
Restoranlarda nargile içmek serbest mi?
Resmi marka ve patentli ne demek?
Referandum yüzde 50+1 ile kabul edilir mi?
Part time çalışan işçi hakları nelerdir?
Personel kendi isteğiyle işten çıkarsa ihbar süresi kullanılır mı?
Polis mesleğinin gereklilikleri nelerdir?
Palaska takmak zorunlu mu?
Resmi sicil ne demek hukukta?
Re'sen tarh ve cezalı tarhiat nedir?
Polis hangi durumlarda telefon kayıtlarına ulaşabilir?
Patron geçmiş sigorta primlerini yatırabilir mi?
Patronaj ne demek?
Roma'da kaç çeşit hukuk vardı?
Reçetenin geçerli olup olmadığı nasıl anlaşılır?
Reddi miras nasıl yapılır?
Paylı mülkiyet tapu örneği nasıl alınır?
Recruiter ne iş yapar?
Ramak Kala Olay Bildirim Formu kim doldurur?