Osmanlı İmparatorluğu'nda sosyal güvenlik,karşılıklı yardımlaşmailkesine dayanıyordu 1. Bu sistem üç ana kategoride toplanabilirdi:
Ayrıca,vakıflarda sosyal yardım kuruluşları olarak önemli bir rol oynardı 23. İmparatorluğun son dönemlerinde Darülaceze, Darüleytam ve Kızılay gibi kurumlar da sosyal yardım açısından önem kazanmıştır
Tanzimat Fermanı'ndan sonra, sınırlı ve geçici nitelikte bazı hukuki belgelerle sosyal güvenlik alanında adımlar atılmaya başlanmıştır
Osmanlı Devleti'nde sosyal devlet anlayışı, devletin adalet sağlama, can ve mal güvenliğini temin etme ve insanlara inanç özgürlüğü tanıma görevlerine dayanır. Bazı sosyal uygulamalar: Vakıflar: Osmanlı'da sosyal güvenlik, eğitim, sağlık ve bayındırlık gibi hizmetler vakıflar aracılığıyla yürütülmüştür. Aile içi yardımlaşma: Aile, sosyal risklere karşı koruma sağlamış ve yardımlaşma sosyal güvenlik sisteminin temelini oluşturmuştur. Askeri personelin ihtiyaçlarının karşılanması: Devlet, askeri personelin ihtiyaçlarını karşılamıştır. Dul ve yetimlerin korunması: Dul ve yetimler devletin güvencesi altındaydı. 19. yüzyılda, sosyal devlet anlayışı gelişmiş ve sosyal refah, modern devletin görevleri arasında kabul edilmiştir.
Osmanlı'da sosyal yapı, yönetenler (askerîler) ve yönetilenler (reaya) olmak üzere iki ana sınıfa ayrılır. 1. Yönetenler (askerîler) sınıfı: Saray halkı; Seyfiye (askerî sınıf); İlmiye (dinî sınıf); Kalemiye (bürokratlar). 2. Yönetilenler (reaya) sınıfı: Kentliler (lonca esnafı, tüccarlar ve sarraflar); Köylüler; Göçebeler. Ayrıca, Tanzimat ve Islahat Fermanı sonrasında azınlık burjuvazisi de bu yapıya dahil edilmiştir.
Osmanlı'da millet sistemi, din veya mezhep esasına göre farklı toplumsal grupların örgütlenerek yönetilmesini sağlar. Millet sistemine göre gayrimüslimlere tanınan bazı haklar: Kendi dillerinde eğitim veren okullar açma; Kendi aralarındaki davalar için mahkeme kurma (cemaat mahkemeleri); İbadethanelerin açık olması ve din-vicdan özgürlüğü; Mal-mülk edinebilme, seyahat edebilme, çalışma ve vakıf kurma. Sistemin işleyişi: Devlet, gayrimüslimlere din ve ibadet özgürlüğü tanır ve can, mal güvenliklerini sağlar. Gayrimüslimler, bunun karşılığında Osmanlı'ya vergi olarak sadece cizye (baş, askerlik ya da güvenlik vergisi) öderler. Millet sisteminin bazı özellikleri: Etnik aidiyet ve lisan aidiyeti yerine din ve mezhep aidiyeti esas alınır. Osmanlı toplumu; "Ümmet-i Muhammed" diye tanımlanan Müslümanlar ve "Ehl-i Kitap" (zimmi) olarak adlandırılan Ortodokslar, Gregoryan Ermeniler ve Yahudilerden oluşur. Sistemin bozulması: Avrupa merkezli büyük siyasi ve toplumsal değişimler, millet sistemini olumsuz etkilemiş ve bozulmalara neden olmuştur.
Osmanlı Devleti'nde devlet teşkilatı şu şekildeydi: Hükümdar. Divan-ı Hümayun. Vezir-i Azam (Sadrazam). Vezirler. Kazasker. Defterdar. Nişancı (Tuğracı). Osmanlı Devleti, 1839 Tanzimat Fermanı ile kanunun üstünlüğünü kabul etmiş, 1876’da meşruti yönetime geçerek halkın da yönetime katılmasını sağlamıştır.
Osmanlı İmparatorluğu'nda emeklilik sistemi, 19. yüzyıla kadar modern anlamda bir yapıya sahip değildi. Osmanlı'da emeklilik sistemlerinden bazıları: Arpalık: Devlet görevlilerine hem çalışma döneminde ek gelir hem de emeklilik döneminde emekli maaşı olarak verilen bir uygulamadır. Orta Sandığı: Yeniçeriler tarafından kurulan ve kendi aralarında topladıkları ödemelerle sosyal güvenlik sağlayan bir sandıktır. Askeri Tekaüt Sandığı: 1865 yılında tüm askerleri kapsayan bir emekli sandığı olarak kurulmuştur. Osmanlı İmparatorluğu, birçok Avrupalı devletten önce emeklilikle ilgili düzenlemeleri kanunlar ve irade-i seniyyeler gibi yöntemlerle hayata geçirmiştir.
Osmanlı Devleti'nde uygulanan bazı önemli sistemler şunlardır: 1. İskân Politikası: Balkanlarda kalıcı olmak ve fethettiği toprakları Türkleştirmek için uygulanan politikadır. 2. İstimâlet Politikası: Fethedilen yerlerde halka hoşgörülü ve ılımlı bir yönetim sunulması politikasıdır. 3. Millet Sistemi: Hakimiyet altındaki toplulukların din veya mezhep esasına göre örgütlenerek yönetilmesi sistemidir. 4. Tımar Sistemi: Toprakların askerî ve ekonomik amaçlarla değerlendirilmesi sistemidir. 5. Devşirme Sistemi: Hristiyan çocuklardan asker ve memur yetiştirilmesi sistemidir. 6. Örfi Hukuk: Padişahların ve devlet adamlarının koyduğu kanunlar, fermanlar ve yönetmeliklerden oluşan hukuk sistemidir. 7. Şeriat Hukuku: İslam hukuku kurallarına dayanan ve Osmanlı hukuk sisteminin temel dayanağını oluşturan sistemdir.
Osmanlı'da himaye sistemi, bir devletin bağımsızlığını ve egemenliğini koruması için başka bir devletin korumasını ve gözetimini kabul etmesi anlamına gelir. Himaye veren devlet, himayeci olarak adlandırılır ve himayesindeki devlete belirli düzeyde koruma sağlar. Himaye altındaki devlet, kendi içişlerini yürütmeye devam eder, ancak dış ilişkilerinde himaye eden devlete bağlıdır. Osmanlı Devleti'nde himaye sistemi, özellikle II. Meşrutiyet dönemi aydınları tarafından ülkenin iktisadi kalkınmasının yolu olarak görülmüştür.
Hukuk
Osmanlı'da sulh akdi nedir?
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği hangi kanuna tabidir?
Recep Tayyip Erdoğan'ın ilk belediye başkanlığı nerede?
Pasaporta kayıtlı telefonu başkası kullanabilir mi?
Polis okulu mezunları hangi rütbeye başlar?
Pazarama tatil güvenilir mi?
Plakaya yazılan ceza yolda giderken kesilir mi?
Resmi törenlerde hangi protokol uygulanır?
Rapor şikayet edilirse ne olur?
Rücu ne anlama gelir?
Puantajda ay sonunda toplam kaç saat olmalı?
RTÜK neden kuruldu?
Pasaport belgesini kim onaylar?
Recep Tayyip Erdoğana nasıl ulaşabilirim?
OSGB belgesi ne işe yarar?
Polis 155 online nasıl yapılır?
Otobüs duraklarına kaç metre mesafede park etmek yasak?
Paraf nasıl atılır örnek?
Polis telsiz sesi nereden dinlenir?
Parmak izinde sakınca çıkarsa ne olur?
Polis askeri personele kimlik sorabilir mi?
Ramak Kala Olayları kim rapor eder?
Plansız alan ne demek?
Ortaklığın Giderilmesi davasında anlaşma olursa ne olur?
Pazar yerlerinde neler yasak?
Ruhsat onaylandıktan sonra ne yapılır?
Pasaport numarası nasıl üretilir?
Polis hangi durumlarda yakalama yapar?
Polis memuru sicil no kaç haneli?
RTÜK'e nasıl şikayet edilir?
Rasim Arı hangi partiden aday oldu?
Oyuncak bıçaklar neden yasak?
Otobüste arkaya doğru yatmak yasak mı?
Passolig kart çıkarmak için kimlik gerekli mi?
Ortaklığın Giderilmesi davasında avukatlık ücreti ne zaman ödenir?
Otel kayıtları güvenlik soruşturmasında ne zaman silinir?
Reddiyat ücreti nasıl hesaplanır icra?
Pazar günleri berberler açık olursa ne olur?
Pasaport harcı yatırdıktan sonra iptal edilebilir mi?
Osmanlı vergi sistemi kaça ayrılır?