Hukukta "re'sen karar vermek",bir makamın (mahkeme, savcılık, idari kurum vb.) herhangi bir talep veya başvuru olmaksızın, kanunun verdiği yetkiye dayanarak kendiliğinden bir işlem yapması, karar alması veya harekete geçmesi anlamına gelir
Re'sen karar verme yetkisi, mahkemelerin veya idari makamların kendiliğinden bir karar alabilmesini veya bir süreci başlatabilmesini ifade eder
Türk Hukuk Sistemi’nde re'sen karar verme yetkisi şu alanlarda görülür:
Re'sen karar verme örnekleri:
Hukukta dosyanın işlemden kaldırılmasına mahkeme karar verir. İşlemden kaldırma kararı, aşağıdaki durumların gerçekleşmesi halinde verilir: tarafların duruşmaya gelmemesi; tarafların davayı takip etmeyeceklerini bildirmeleri; duruşma gününün belirlenmesi için başvuruda bulunulmaması; eksik harçların tamamlanmaması. Dosyanın işlemden kaldırılması kararı ile dava, üç ay daha derdest kalmaya devam eder.
Hukukun re'sen uygulanması ilkesi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33. maddesine göre, hâkimin Türk hukukunu kendiliğinden uygulaması anlamına gelir. Bu ilkeye göre: Hâkim, tarafların ileri sürdüğü hukuksal sebeplerle bağlı değildir. Hâkim, tarafların belirtmediği vakıalara uygun olan hukuksal sebebi kendiliğinden bulup uygulamakla yükümlüdür. Hâkim, dava dilekçesindeki ileri sürmeye ve yargılama sırasındaki sözlü ve yazılı açıklamalara göre dava niteliğini belirleyebilir. Bu ilke, hem ilk derece yargılaması hem de kanun yolları için geçerlidir.
Hukukta hüküm vermek, bir mahkemenin yargılama sonucunda verdiği nihai kararı ifade eder. Hüküm ayrıca şu anlamlara da gelebilir: Hukuki norm olarak hüküm. Yargı kararı olarak hüküm. Hüküm, yargılamanın sona erdiği duruşmada verilir ve alenen tefhim olunur.
Esasa ilişkin kararlar, hukukta dava konusu hakkın ihlal edilip edilmediğini belirten ve mahkemenin tarafların maddi hukuk açısından haklı ya da haksız olup olmadıklarını değerlendirdiği kararlardır. Esasa ilişkin karar türlerine örnekler: Eda hükümleri. Tespit hükümleri. İnşai (yenilik doğuran) hükümler. Ayrıca, zamanaşımı def’i gibi maddi hukuk savunmalarının değerlendirilmesi veya hak düşürücü sürelerin incelenmesi gibi durumlarda da esasa ilişkin ara kararlar verilebilir.
Resen karar verme yetkisi, mahkemelerin veya idari makamların, herhangi bir talep olmadan, yasanın verdiği yetkiye dayanarak kendiliğinden bir işlem yapması veya karar almasıdır. Türk Hukuk Sistemi'nde resen karar verme yetkisi şu alanlarda görülür: Hakimlerin resen karar verme yetkisi. Savcılığın resen soruşturma açma yetkisi. İdarenin resen işlem yapması. Resen işlemler, yetkili makamların kendiliğinden yaptığı yasal işlemlerdir ve hukuki süreçlerin daha hızlı, etkin ve pratik bir şekilde yürütülmesine katkı sağlar.
Resen, bir işin, durumun veya eylemin herhangi bir dış etki, talep veya başvuru olmaksızın, kendiliğinden gerçekleşmesi anlamına gelir. Talep üzerine ise, ilgili kişinin veya tarafın bir başvurusu, dilekçesi veya isteği doğrultusunda yapılan işlemleri ifade eder. Bu kavramlar hukuk alanında sıkça kullanılır: Resen soruşturma: Savcılık veya yetkili idari makamın, herhangi bir ihbar veya şikayet beklemeden başlattığı inceleme ve soruşturma süreci. Talep üzerine atama: Personelin isteği doğrultusunda yapılan görev değişikliği.
Re’sen işlem yapmak, bir makamın (mahkeme, savcılık, idari kurum vb.) herhangi bir talep veya başvuru olmaksızın, kanunun verdiği yetkiye dayanarak kendiliğinden bir işlem yapması, karar alması veya harekete geçmesi anlamına gelir. Re’sen işlem yapılan bazı hukuki durumlar: Vergi hukuku: Vergi dairesi, vergi kaçırıldığını tespit ettiğinde resen inceleme başlatabilir. Ceza hukuku: Savcılık, ihbar veya şikayet olmadan bir suç unsuruna ulaştığında resen soruşturma başlatabilir. İdare hukuku: Belediye, imar kurallarına aykırı yapıları resen tespit edip işlem yapabilir. Re’sen yapılan işlemler, keyfi uygulamalara yol açmaması için belirli sınırlamalara tabidir ve ilgili kişilerin itiraz etme veya dava açma hakları bulunur.
Hukuk
Osmanlı hukukunda örfi hukuk kaynakları nelerdir?
Rusya canlı seçim sonuçları nereden takip edilir?
Recep Tayyip Erdoğan hangi devlet başkanları ile görüştü?
Portekiz Avrupa Birliği'ne ne zaman katıldı?
Resmi ilanen tebliğ ne demek?
Planlı alanlar imar yönetmeliği madde 19 nedir?
Otopsiye neden 2 doktor katılır?
Rtük hangi bakanlığa bağlıdır?
Proje müellifleri kimler olabilir?
Polis durduk yere arabayı arayabilir mi?
S tipi cezaevinde hangi mahkumlar var?
Polis Özel Harekat neden PÖH denir?
Pasaportta 9 haneli numara nedir?
Polislikte kaç çeşit görev var?
Park cezası hangi durumlarda iptal edilir?
Polis akademisi mezunu hangi birimlerde çalışır?
Ramak Kala Bildirim Formu Nasıl Doldurulur?
Paylı mülkiyet davası sonuçlandıktan sonra ne olur?
Referandum ne zaman yapılır?
Polislik başvurusu nasıl yapılır?
Resen terkin edilen şirket e-tebligat alabilir mi?
Resen başlatılan soruşturma nasıl sonuçlanır?
Parti seçimi nasıl yapılır?
Oy kullanma işlemi saat kaça kadar?
Resmi evrak nasıl hazırlanır?
Polislikte 4 yıldız ne demek?
Paylı malikin hakkı nasıl kullanılır?
Osmanlıda divan ve padişahın yetkileri nelerdir?
Radar cezası yüzde kaç olursa ceza kesilir?
Ruhsat ve izin belgesi nedir?
Polis çakar ve siren kullanma yetkisi kimlere verilir?
Recep Tayyip Erdoğan başbakanlık görevini ne zaman bıraktı?
Osman Yüksel Serdengeçtinin siyasi görüşü nedir?
Poligonda kimler atış yapabilir?
Parti üyeliği iptali kaç gün sürer?
Resmi vasiyetname tanık yasaklarına kimler dahil?
Rusya başbakanları nasıl seçilir?
Rezerv alanı ilan edilen yerler ne olacak?
Refakatçi raporu nasıl uzatılır?
Oy kullanmadım ceza gelir mi?