Hukukta "re'sen karar vermek",bir makamın (mahkeme, savcılık, idari kurum vb.) herhangi bir talep veya başvuru olmaksızın, kanunun verdiği yetkiye dayanarak kendiliğinden bir işlem yapması, karar alması veya harekete geçmesi anlamına gelir
Re'sen karar verme yetkisi, mahkemelerin veya idari makamların kendiliğinden bir karar alabilmesini veya bir süreci başlatabilmesini ifade eder
Türk Hukuk Sistemi’nde re'sen karar verme yetkisi şu alanlarda görülür:
Re'sen karar verme örnekleri:
Hukukta dosyanın işlemden kaldırılmasına mahkeme karar verir. İşlemden kaldırma kararı, aşağıdaki durumların gerçekleşmesi halinde verilir: tarafların duruşmaya gelmemesi; tarafların davayı takip etmeyeceklerini bildirmeleri; duruşma gününün belirlenmesi için başvuruda bulunulmaması; eksik harçların tamamlanmaması. Dosyanın işlemden kaldırılması kararı ile dava, üç ay daha derdest kalmaya devam eder.
Hukukun re'sen uygulanması ilkesi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33. maddesine göre, hâkimin Türk hukukunu kendiliğinden uygulaması anlamına gelir. Bu ilkeye göre: Hâkim, tarafların ileri sürdüğü hukuksal sebeplerle bağlı değildir. Hâkim, tarafların belirtmediği vakıalara uygun olan hukuksal sebebi kendiliğinden bulup uygulamakla yükümlüdür. Hâkim, dava dilekçesindeki ileri sürmeye ve yargılama sırasındaki sözlü ve yazılı açıklamalara göre dava niteliğini belirleyebilir. Bu ilke, hem ilk derece yargılaması hem de kanun yolları için geçerlidir.
Hukukta hüküm vermek, bir mahkemenin yargılama sonucunda verdiği nihai kararı ifade eder. Hüküm ayrıca şu anlamlara da gelebilir: Hukuki norm olarak hüküm. Yargı kararı olarak hüküm. Hüküm, yargılamanın sona erdiği duruşmada verilir ve alenen tefhim olunur.
Esasa ilişkin kararlar, hukukta dava konusu hakkın ihlal edilip edilmediğini belirten ve mahkemenin tarafların maddi hukuk açısından haklı ya da haksız olup olmadıklarını değerlendirdiği kararlardır. Esasa ilişkin karar türlerine örnekler: Eda hükümleri. Tespit hükümleri. İnşai (yenilik doğuran) hükümler. Ayrıca, zamanaşımı def’i gibi maddi hukuk savunmalarının değerlendirilmesi veya hak düşürücü sürelerin incelenmesi gibi durumlarda da esasa ilişkin ara kararlar verilebilir.
Resen karar verme yetkisi, mahkemelerin veya idari makamların, herhangi bir talep olmadan, yasanın verdiği yetkiye dayanarak kendiliğinden bir işlem yapması veya karar almasıdır. Türk Hukuk Sistemi'nde resen karar verme yetkisi şu alanlarda görülür: Hakimlerin resen karar verme yetkisi. Savcılığın resen soruşturma açma yetkisi. İdarenin resen işlem yapması. Resen işlemler, yetkili makamların kendiliğinden yaptığı yasal işlemlerdir ve hukuki süreçlerin daha hızlı, etkin ve pratik bir şekilde yürütülmesine katkı sağlar.
Resen, bir işin, durumun veya eylemin herhangi bir dış etki, talep veya başvuru olmaksızın, kendiliğinden gerçekleşmesi anlamına gelir. Talep üzerine ise, ilgili kişinin veya tarafın bir başvurusu, dilekçesi veya isteği doğrultusunda yapılan işlemleri ifade eder. Bu kavramlar hukuk alanında sıkça kullanılır: Resen soruşturma: Savcılık veya yetkili idari makamın, herhangi bir ihbar veya şikayet beklemeden başlattığı inceleme ve soruşturma süreci. Talep üzerine atama: Personelin isteği doğrultusunda yapılan görev değişikliği.
Re’sen işlem yapmak, bir makamın (mahkeme, savcılık, idari kurum vb.) herhangi bir talep veya başvuru olmaksızın, kanunun verdiği yetkiye dayanarak kendiliğinden bir işlem yapması, karar alması veya harekete geçmesi anlamına gelir. Re’sen işlem yapılan bazı hukuki durumlar: Vergi hukuku: Vergi dairesi, vergi kaçırıldığını tespit ettiğinde resen inceleme başlatabilir. Ceza hukuku: Savcılık, ihbar veya şikayet olmadan bir suç unsuruna ulaştığında resen soruşturma başlatabilir. İdare hukuku: Belediye, imar kurallarına aykırı yapıları resen tespit edip işlem yapabilir. Re’sen yapılan işlemler, keyfi uygulamalara yol açmaması için belirli sınırlamalara tabidir ve ilgili kişilerin itiraz etme veya dava açma hakları bulunur.
Hukuk
Raporun ilk günü işe başlama tarihi mi?
Rehin açığının kesinleşmesi ne demek?
Otelde çalışmak için ne gerekli?
Ripple davası neden önemli?
Paylı mülkiyet taksim sözleşmesi tapu siciline tescil edilir mi?
Ruhsatlı silah ile ruhsatsız silah arasında ne fark var?
Plakasız araç trafiğe çıkarsa ne olur?
Resen terk sorgulama nasıl yapılır?
Plakaya yazılan ceza e-devletten nasıl silinir?
Röleve ve istikamet belgesi nereden alınır?
PTT icra tebligatı nasıl öğrenilir?
Psikiyatrik tanılı polis genel idari hizmetler sınıfına geçer mi?
Polisler hangi kelepçeyi takar?
Ruhsatta işyeri açma belgesi yerine ne kullanılır?
Oy kullanma yaşı kaç?
Randevu saatinden 3 saat önce randevu alınabilir mi?
Rus TV kanalları neden Türkiye'de izlenmiyor?
Parlamenter ve başkanlık sistemi arasındaki fark nedir?
Refah Partisinin amblemi neden değişti?
Rapor itiraz süresi kaç gün?
Pasaport yenileme için eski pasaport gerekli mi?
Osmanlı neden İtilaf devletlerine katılmadı?
Polislerde 4 bölge ne demek?
Polislerin izin yönetmeliği değişti mi?
Plakadan tramer sorgulama ücretsiz mi?
Pasaportun onaylı kopyası ne demek?
POS fiş limiti aşılırsa fatura kesilir mi?
Polonya halkı neden göç ediyor?
Polis memuru tatil günlerinde il dışına çıkabilir mi?
Ruhsat ve denetim müdürlüğü ne iş yapar?
Paylı mülkiyet imar durumu nasıl alınır?
Otellerin hotel olması zorunlu mu?
Oy pusulalarında neden evet ve hayır var?
Osmangazi Köprüsü'nün işletme süresi bitince ne olacak?
PTT kargo ile kimlik gönderilir mi?
Parselin kime ait olduğunu öğrenme?
Pozitif hukuk ne anlama gelir?
Rücu hakkı saklı ihtarname ne demek?
Ramazan Hocayı öldüren kişi yakalandı mı?
Pandemi yasakları hangi aylarda?