Mufassal defterler,Osmanlı Devleti'nin tüm dönemini kapsar, çünkü bu defterler, eyalet ve sancakların ayrıntılı tarihlerini ve sayımlarını içerir
Osmanlı İmparatorluğu'nda, yeni fethedilen yerlerde, idari teşkilat çerçevesinde, nüfus, arazi ve emlakin tespit ve kaydedilmesi amacıyla tahrir yapılır ve bu bilgiler mufassal defterlere kaydedilirdi 25. Bu defterler, 17. yüzyılın başlarına kadar hazırlanmış, daha sonra mahiyet değiştirerek farklı amaçlarla kullanılmaya başlanmıştır
Bugün, klasik anlamdaki tahrir defterleri, İstanbul’da Osmanlı Arşivi ve Ankara’da Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivi’nde saklanmaktadır
Dönemsellik ilkesi gereği dönem sonunda yapılan işlemlerden bazıları şunlardır: Gelir ve giderlerin tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilmesi. Hasılat, gelir ve kârların aynı döneme ait maliyet, gider ve zararlarla karşılaştırılması. Envanter, değerleme ve amortisman işlemlerinin gözden geçirilmesi. Gider ve maliyet hesaplarının yansıtılması. Peşin tahsil ve ödemelerin ilgili dönemlere ait kayıtlara alınması. Personel menfaatlerinin bordroya doğru şekilde yansıtılması. Belgesiz giderlerin geçici vergi veya kurumlar vergisi beyanına kadar belgesi temin edilemeyen tahakkukların Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olarak dikkate alınması. Dönem sonu karşılıklarına ilişkin faturaların beyanname tarihine kadar temin edilip edilmediğinin kontrolü. Stopaj yükümlülüğünün dönem sonunda yerine getirilmesi. Ortaklar veya ilişkili kuruluşlardan alınan borçların özsermayenin 3 katını aşıp aşmadığının günlük bazda takip edilmesi. Dönem sonu işlemleri, işletmelerin finansal şeffaflığını sağlar ve çeşitli paydaşların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olarak mali tabloların hazırlanmasını içerir.
Kastamonu mufassal tahrir defteri, 1582 yılına ait olup, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivi'nde bulunan Kuyûd-ı Kadime 554 ve 555 numaradaki iki ciltten oluşmaktadır.
Mufassal kelimesi iki farklı anlamda kullanılabilir: 1. Kur'an terimi: Kur'an-ı Kerim'de, Kāf sûresiyle başlayıp Nâs ile biten kısa sûrelere verilen addır. 2. Genel anlam: Ayrıntılı, tafsilatlı anlamına gelir; bir konu hakkında detaylı bilgi veren şeyler için kullanılır.
Mufassal defter, Osmanlı Devleti'nde eyalet ve sancakların ayrıntılı tarihlerinin yazıldığı defterlerdir. Bu defterlerde, şehir, kasaba, köy ve mezraların yerleri, buralarda yaşayanların isimleri, alınan vergilerin cins ve miktarları, toprağın tasarruf şekilleri, vakıf ve mülkler, konargöçer topluluklar gibi bilgiler yer alır. Mufassal defterlerin başına, ilgili sancağa ait vergi mevzuatını açıklayan bir kanunname eklenir. Mufassal defterler, Başbakanlık Osmanlı Arşivi ve Ankara Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Arşivi'nde saklanmaktadır.
Mufassal tarih, Osmanlı döneminde eyalet ve sancakların tarihlerinin yazıldığı ayrıntılı bir defteri ifade eder. Ayrıca, mufassal kelimesi Arapça kökenli olup "ayrıntılı" anlamına gelir.
Mufassal Türk Tarihi, Şemsettin Günaltay tarafından yazılmış ve 1920 yılında İstanbul Matbaai Amire tarafından yayımlanmış bir eserdir. Ayrıca, "mufassal" kelimesi, genel anlamda bir tarihin ayrıntılı sunumunu, "muhtasar" ise özet-hülasa bir sunumu ifade eder.
Kültür ve Sanat
Mufasal defterleri hangi dönemi kapsar?
Nihal atsız hangi şiir kitabı okunmalı?
Moğolları kim yendi ve dağıttı?
Nazım Hikmet neden Ran soyadını aldı?
Nahıl hangi kültürde?
Mustafa Koç mezarı başında anıldı mı?
Nova Roma'nın kurucusu kimdir?
Nazar boncuklu bileklik takmak ne anlama gelir?
Müzikte canlı çalınmak ne demek?
Niğbolu Savaşı'nı kim kazandı?
Mum çiçeği neyi temsil eder?
Mısır tarihinde kaç Türk devleti var?
Moğolistan'ın en büyük müzesi nerede?
Nasreddin Hoca ve Nasrettin Hoca aynı mı?
Norveç'in en büyük şehri neresidir?
Mona Roza siyah güller ak güller ne anlatıyor?
Müge Anlı kaç yaşında anne oldu?
Nazım Hikmet en iyi kitabı hangisi?
Musiki nedir kısaca tanımı?
Moğol İmparatorluğu'nun kurucusu kimdir?
Nurullah Genç Rüveyda şiiri kime yazdı?
Nasrettin Hoca eşeğe neden ters binmiş fıkrası?
Mısırda ilk hanedanı kim kurdu?
Mut ilçesi neden önemli?
Moğolların en büyük düşmanı kim?
Nurettin Rençber söyle sunam hikayesi nedir?
Mustafa Kemal Atatürk neden 6 farklı imza kullandı?
Müslüm Gürses kaç kadeh kırıldı hangi tonda?
Moğollar hangi savaşta yenildi?
Nazım Hikmet'in en güzel antolojisi hangisi?
O ye aleyna tilki ne zaman çıktı?
Mustafa Kemal hangi rütbe ile asker oldu?
Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı tarihi nedir?
Nazım Hikmet'in hayatı kısaca özet?
Nasrettin hocanın en çok bilinen fıkrası nedir?
Mum boya ve pastel boya arasındaki fark nedir?
Mustafa Kemal hangi savaşta gönüllü olarak katıldı?
Nazım Hikmet Kerem Gibi şiiri neden yazdı?
Nazım Hikmet hangi şiir türü ile tanınır?
Necip Fazıl Kaldırımlar şiirini neden yazdı?