Müstezat, kelime anlamı olarak "çoğalması istenilen, artmış" anlamına gelir
Bir edebiyat terimi olarak müstezat, her dizesine bir küçük dize eklenmiş, belli vezinlerde yazılmış Divan Edebiyatı nazım biçiminin adıdır
Müstezat, genellikle gazelden türemiştir 14. Gazelde olduğu gibi aşk, şarap, güzellik ve aşkın ıstırabı gibi konular işlenir
Müstezat, serbest müstezat ve klasik müstezat olarak ikiye ayrılır 3. Serbest müstezat, 19. yüzyılın sonlarında özellikle Servet-i Fünuncular tarafından geliştirilmiş bir nazım biçimi olarak karşımıza çıkmaktadır
Türk edebiyatına Arap edebiyatından geçmiştir 2. İlk örnekler XIV. yüzyıl şairlerinden Seyyid Nesîmî'ye aittir
Hayır, müstezad ve gazel beyit sayıları aynı değildir. Gazel: Beyit sayısı genellikle 5 ile 15 arasında değişir. Müstezad: Gazel beyitlerine bir veya iki kısa dize eklenerek oluşturulur, bu nedenle beyit sayısı gazelden daha fazla olabilir.
Müstezat ve terkib-i bent aynı değildir, ancak bazı benzerlikleri vardır. Müstezat, gazelin her dizesine, kullanılan ölçüye uymak koşuluyla bir kısa dize eklenerek oluşturulan bir nazım biçimidir. Terkib-i bent ise, bent sayısı 5-10 arasında değişen ve her bendin sonunda vasıta beyti bulunan bir nazım şeklidir. Özetle, müstezat gazelden türetilmiş bir nazım biçimi iken, terkib-i bent bentlerle kurulan bir nazım biçimidir.
Müstezatta kısa dizeler, anlamı pekiştirmek, vurgulamak ve ritmi artırmak amacıyla eklenir.
Edebiyatta tezat, birbirinin zıddı olan duygu, düşünce ve durumları; aralarında bir ilgi kurarak aynı cümlede, mısrada veya beyitte dile getirme sanatıdır. Tezat sanatının gerçekleşmesi için mutlaka birebir karşıt anlamlı sözcüklerin kullanılması gerekmez. Tezat, çoğu zaman dramalarda ve şiirlerde dramatik etkiler yaratmak amacıyla kullanılır. Bazı tezat örnekleri: "Ağlarım hatıra geldikçe gülüştüklerimiz". "Karlar etrafı beyaz bir karanlığa gömdü / Kar değil gökyüzünde yağan beyaz ölümdü". "Ne sabahı göreyim, ne sabah görüneyim / Gündüzler size kalsın, verin karanlıkları".
Müstezadın özellikleri: Nazım Şekli: Bir uzun, bir kısa dizeden oluşur ve genellikle gazelden türemiştir. Vezin: Uzun dizeler "mef’ûlü mefâ’îlü mefâ’îlü fe’ûlün" vezniyle, kısa dizeler ise "mef’ûlü fe’ûlün" vezniyle yazılır. Kafiye Düzeni: Uzun ve kısa dizeler kendi aralarında kafiyelenir (AaAa/BbAa/CcAa). Konu: Aşk, şarap, ayrılık, tabiat gibi konular işlenir. Anlam Bütünlüğü: Kısa dizeler okunmasa bile beytin anlamı bir bütünlük oluşturur. Türleri: Mütekerrir Müstezad: Ziyade mısraları tekrarlanan müstezadlar. Müdevver Müstezad: Ziyade mısraları uzun mısraların başında tekrarlanan müstezadlar. Serbest Müstezad: 19. yüzyılın sonlarında özellikle Servet-i Fünuncular tarafından geliştirilmiş, aruz ve hece ölçüsü kalıpları ile yazılabilen müstezad.
Müstezat, beyitlerle kurulan bir Divan edebiyatı nazım biçimidir. Müstezat, her dizesine bir küçük dize eklenmiş gazelden türemiş bir nazım türüdür. Müstezat nazım biçimi ayrıca şu şekilde sınıflandırılabilir: Serbest müstezat. Mütekerrir müstezat. Müdevver müstezat.
Serbest müstezat ve triyole, nazım biçimleridir. Serbest müstezat, hem hece hem de aruzun çeşitli kalıplarıyla yazılan, kısa ve uzun dizelerin düzenli veya düzensiz sıralanabildiği, kafiye düzeninin şairin isteğine bağlı olduğu bir nazım biçimidir. Triyole, on mısralı bir nazım biçimidir. Serbest müstezat ve triyole, Batı uygarlığı çevresinde gelişen Türk edebiyatı nazım biçimleri arasında yer alır.
Kültür ve Sanat
Nargile seti kaç parça olmalı?
Müstezat nedir kısaca?
Mona Rosa'da neden siyah ve ak gül var?
Narrator nedir edebiyatta?
Ne hasta Bekler Sabahı şiiri ne anlatıyor?
O Ses Türkiye Show TV'de mi?
Mısır İmparatorluğu'nun adı nedir?
Mum malzemeleri nereden temin edilir?
Nureddin Zengi nasıl bir insandı?
Muhteşem Eseri kim yazdı?
Neşet ertaş'ın en önemli özelliği nedir?
Mum atölyesinde neler yapılır?
Nazım Hikmet neden edebi kişiliğini değiştirdi?
Murat Boz'un eski sevgilisi kim?
Müge Anlı kiminle evli ve kaç çocuğu var?
Nasrettin Hoca'nın ders veren hikayeleri nelerdir?
Mumla gölge oyunu nasıl yapılır?
Nasrettin Hoca'nın ye kürküm ye sözü ne anlama gelir?
Nişanda kız tarafı ne yapar sözde ne yapar?
O ciyanno Fatto Beyne kimin sözü?
Nedim neden önemli bir şairdir?
Nasrettin Hoca ile ilgili araştırma nedir?
Mutlu Ol yeter İbrahim Tatlıses'in hangi albümünde?
Nah hareketi neden yapılır?
Müzik yapmak için hangi program kullanılır?
Nevbet takımı ne yapar?
Namık Kemal Cezmi'de neyi savunur?
Nüktedanlar ve hazırcevaplar kimlerdir?
Müzeyyen Senar kırmızı gülün ali var kim yazdı?
Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkmasıyla hangisi başlamıştır?
O piti piti hikayesi nedir?
Mızıkayı kimler çalar?
N.G. Kabal'ın kaç kitabı var?
Naziler neden bu kadar çok film çekti?
Nevruzun 3 temel ilkesi nedir?
Nihavend makamının en güzel eseri nedir?
Natürmorda kaç çeşit konu vardır?
Nişandan sonra yüzükleri erkek tarafı alır mı?
Murat Gögebakan neden öldü mezarı başında anıldı?
Nişandan sonra kız tarafı ne alır?