Müstezat ve serbest müstezat arasındaki temel farklar şunlardır:
Örnek:
Hayır, müstezad ve gazel beyit sayıları aynı değildir. Gazel: Beyit sayısı genellikle 5 ile 15 arasında değişir. Müstezad: Gazel beyitlerine bir veya iki kısa dize eklenerek oluşturulur, bu nedenle beyit sayısı gazelden daha fazla olabilir.
Edebiyatta tezat, birbirinin zıddı olan duygu, düşünce ve durumları; aralarında bir ilgi kurarak aynı cümlede, mısrada veya beyitte dile getirme sanatıdır. Tezat sanatının gerçekleşmesi için mutlaka birebir karşıt anlamlı sözcüklerin kullanılması gerekmez. Tezat, çoğu zaman dramalarda ve şiirlerde dramatik etkiler yaratmak amacıyla kullanılır. Bazı tezat örnekleri: "Ağlarım hatıra geldikçe gülüştüklerimiz". "Karlar etrafı beyaz bir karanlığa gömdü / Kar değil gökyüzünde yağan beyaz ölümdü". "Ne sabahı göreyim, ne sabah görüneyim / Gündüzler size kalsın, verin karanlıkları".
Müstezadın özellikleri: Nazım Şekli: Bir uzun, bir kısa dizeden oluşur ve genellikle gazelden türemiştir. Vezin: Uzun dizeler "mef’ûlü mefâ’îlü mefâ’îlü fe’ûlün" vezniyle, kısa dizeler ise "mef’ûlü fe’ûlün" vezniyle yazılır. Kafiye Düzeni: Uzun ve kısa dizeler kendi aralarında kafiyelenir (AaAa/BbAa/CcAa). Konu: Aşk, şarap, ayrılık, tabiat gibi konular işlenir. Anlam Bütünlüğü: Kısa dizeler okunmasa bile beytin anlamı bir bütünlük oluşturur. Türleri: Mütekerrir Müstezad: Ziyade mısraları tekrarlanan müstezadlar. Müdevver Müstezad: Ziyade mısraları uzun mısraların başında tekrarlanan müstezadlar. Serbest Müstezad: 19. yüzyılın sonlarında özellikle Servet-i Fünuncular tarafından geliştirilmiş, aruz ve hece ölçüsü kalıpları ile yazılabilen müstezad.
Müstezatlı gazel, müstezat nazım şekliyle yazılmış gazel demektir. Müstezat, Divan edebiyatında gazel formundan türetilmiş bir nazım şeklidir. Müstezat nazım şekli, en çok "gazel müstezat" şeklinde yazılmıştır. Müstezat gazellerde aşk, şarap, güzellik ve aşkın verdiği acılar gibi konular işlenir.
Müstezatta beyitler arasında anlam birliği yoktur. Müstezat, gazelden türemiş bir nazım şeklidir. Ancak, kısa dizeler okunsa da okunmasa da beytin anlamı bir bütünlük oluşturur.
Müstezat, kelime anlamı olarak "çoğalması istenilen, artmış" anlamına gelir. Bir edebiyat terimi olarak müstezat, her dizesine bir küçük dize eklenmiş, belli vezinlerde yazılmış Divan Edebiyatı nazım biçiminin adıdır. Müstezat, genellikle gazelden türemiştir. Müstezat, serbest müstezat ve klasik müstezat olarak ikiye ayrılır. Türk edebiyatına Arap edebiyatından geçmiştir.
Müstezat ve terkib-i bent aynı değildir, ancak bazı benzerlikleri vardır. Müstezat, gazelin her dizesine, kullanılan ölçüye uymak koşuluyla bir kısa dize eklenerek oluşturulan bir nazım biçimidir. Terkib-i bent ise, bent sayısı 5-10 arasında değişen ve her bendin sonunda vasıta beyti bulunan bir nazım şeklidir. Özetle, müstezat gazelden türetilmiş bir nazım biçimi iken, terkib-i bent bentlerle kurulan bir nazım biçimidir.
Kültür ve Sanat
Necip Fazıl Kısakürek'in kökeni nereli?
Noel kartpostalları ne zaman gönderilir?
Müslüm Gürses mezarı başında anıldı mı?
Necip Fazıl Kısakürek hangi dönem sanatçısıdır?
Necati Şaşmaz ile Nagehan Şaşmaz kaç yıl evli kaldı?
Müslüm Baba'nın gerçek soyu nereli?
Modern ve postmodern arasındaki fark nedir?
Mutlu Ol Yeter hangi akortla çalınır?
Ne ölümün acısı var ne hayatın neşesi kimin sözü?
Mustafa Koç kaç yıl önce öldü?
Nar Tanesi türküsünün hikayesi nedir?
Murat GöğebaKan vurgunum ne zaman çıktı?
Mürebbiye ne anlatıyor?
Nasreddin Hoca fıkralarının mantıksal açıdan incelenmesi nedir?
Nasrettin Hoca'nın 5 tane fıkrası nedir?
Narnia Günlükleri 5 ne zaman çıkacak?
Modern kız isimleri hangileri?
Nayino'nun hikayesi nedir?
Mondros Antlaşması Çanakkale Savaşı ile ilgili mi?
Nirvana'nın solisti neden öldü?
Nefes ve nutuk nedir edebiyatta?
Moğolistan neden kırmızı beyaz bayrak?
NOW TV neden Fox TV yerine geçti?
Mısır'ın en güçlü hanedanı kimdir?
Nem Kaldi hangi yöreye ait?
Mutva ne iş yapar?
Müstezatın nazım birimi nedir?
Mustafa Kemal Atatürk'ün ilk görev yeri neresi?
Nehir neyi temsil eder?
Natürmort çalışmalarında hangi teknik kullanılır?
Mısır hiyeroglifleri nasıl okunur?
Naçar sözleri kime ait?
Mustafa Kemal Atatürk hangi cephelerde gazi oldu?
Moskova'nın en yüksek binası hangisi?
Ne tür kitap okumalıyım?
Nazilli ses gazetesi ne zaman kuruldu?
Necati Şaşmaz kaç evlilik yaptı?
Mustafa Kemal'e mareşallik ne zaman verildi?
Neyzen Tevfik'in en iyi kitabı hangisi?
Mutluluk şiirinin teması nedir?