Normal dışı davranış, toplumun kabul ettiği ve beklediği davranışlardan farklı olan, çoğunluğun doğru kabul etmediği davranışlardır
Bir davranışın normal ya da normal dışı sayılması, o davranışın yapıldığı ortama, yere, zamana, davranışın sayısına ve şiddetine bağlıdır ve görecelidir
Normal dışı davranışlar, kişinin yaşam kalitesini olumsuz etkileyen ve işlevselliği azaltan davranışlardır 5. Bu tür davranışlar, bireyin ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokabilir ve kişinin iş, okul veya sosyal hayatını etkileyebilir
Normal dışı davranışlara örnek olarak şunlar verilebilir:
Normal dışı davranışların tedavisinde psikodinamik yaklaşım, davranışçı yaklaşım, varoluşçu-insancıl yaklaşım ve etkileşimsel yaklaşım gibi farklı yaklaşımlar vardır
Davranış çeşitleri şu şekilde sınıflandırılabilir: Doğuştan gelen davranışlar: Refleks ve içgüdü gibi, organizmanın doğuştan sahip olduğu ve öğrenilmemiş davranışlardır. Öğrenilmiş davranışlar: Hafıza, alışma, şartlanma, izlenim ve kavrama yoluyla edinilen davranışlardır. Sosyal davranışlar: İş birliğine dayalı, çatışma ve baskınlık içeren davranışlardır. İçsel veya dışsal davranışlar: Organizmanın içsel veya dışsal uyaranlara verdiği tepkilerdir. Bilişsel, devinimsel veya duygusal davranışlar: Düşünme, hareket etme ve hissetme gibi farklı zihinsel ve duygusal etkinlikleri kapsar. Ayrıca, davranışlar doğru-yanlış, normal-anormal, iyi-kötü gibi kategorilerle de ayrılabilir.
Davranış, canlıların dış dünyaya karşı gösterdikleri her türlü bilişsel, duyuşsal ve psikomotor tepkilerin genel adıdır. Davranış kelimesinin diğer anlamları: davranma işi, tutum, davranım, muamele, hareket; dıştan gözlemlenebilecek tepkilerin toplamı; organizmanın uyaranlar karşısındaki tepkilerinin bütünü.
En tehlikeli davranış bozukluğu olarak değerlendirilebilecek bir bozukluk yoktur, çünkü her davranış bozukluğunun potansiyel olarak ciddi sonuçları olabilir ve bireyin yanı sıra toplumu da etkileyebilir. Bazı tehlikeli davranış bozuklukları: Antisosyal kişilik bozukluğu. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB). Şizofreni. Davranış bozukluklarının teşhisi ve tedavisi için bir uzmana başvurulması önerilir.
Duygu durum bozuklukları, kişinin duygusal durumunu ciddi şekilde etkileyen ve uzun süreli olabilen bir grup ruh sağlığı sorunudur. Başlıca duygu durum bozukluğu türleri: Majör Depresif Bozukluk (MDB). Bipolar Bozukluk. Distimik Bozukluk (Kalıcı Depresif Bozukluk). Siklotimik Bozukluk. Mevsimsel Duygu Durum Bozukluğu. Premenstrüel Duygu Durum Bozukluğu. Doğum Sonrası Depresyon. Duygu durum bozuklukları, genetik, beyin kimyasındaki dengesizlikler, hormonal değişiklikler ve stres gibi çeşitli faktörlerle tetiklenebilir.
Davranış ve tepki arasındaki temel fark, davranışların organizmanın belirli uyarıcılara karşı gösterdiği genel tepkiler olması, tepkilerin ise bu uyarıcıların neden olduğu özel değişiklikler olmasıdır. - Davranış: Organizmanın bir uyarım karşısında ilgili bütün organlarıyla verdiği cevaptır. - Tepki: İnsan organizmasının dış uyaranlardan kaynaklanan bedensel ya da ruhsal değişim yaşamasıdır. Özetle: - Davranış: Genel, organizmanın tüm organlarını içeren tepki. - Tepki: Özel, belirli bir uyarıcı karşısında oluşan değişiklik.
Dengesiz davranış bozukluğunun nedenleri arasında şunlar yer alabilir: Biyolojik faktörler: Fiziksel sağlık problemleri, yetersiz veya dengesiz beslenme, beyinde meydana gelen hasarlar. Genetik faktörler: Kalıtsal özellikler, aile bireylerinde benzer bozuklukların bulunması. Çevresel faktörler: Duygusal travmalar (boşanma, ölüm, taciz), ebeveyn reddi, yetersiz bakım, yanlış arkadaş çevresi, şiddete maruz kalma. Sosyal ve kültürel faktörler: İstikrarsız ilişkiler, ciddi mental rahatsızlığı olan bir aile üyesiyle aynı ortamda bulunma. Dengesiz davranış bozukluklarının teşhisi ve tedavisi için bir uzmana başvurulması önerilir.
Madde bağımlılığı, beyindeki kimyasal dengeyi bozarak ve ödül sistemini aşırı uyararak davranış bozukluklarına yol açar. Bu durum, aşağıdaki şekillerde kendini gösterir: Kişilik değişiklikleri: Empati eksikliği ve başkalarına karşı duyarsızlık gibi kişilik özelliklerinde ani değişiklikler görülebilir. Karar verme bozuklukları: Beynin ön bölgesindeki hasar, bireyin kötü kararlar almasına ve uzun vadeli sonuçları göz ardı etmesine neden olabilir. Duygusal düzenleme sorunları: Madde kullanımı, beyindeki duygusal düzenlemeyi bozarak depresyon, kaygı, öfke ve diğer duygusal dalgalanmalara yol açabilir. İçsel kontrol kaybı: Dürtü kontrol merkezinin bozulması, kişinin isteklerine karşı daha az direnç göstermesine neden olabilir. Ayrıca, madde bağımlılığı sırasında beynin yapısal bütünlüğü de bozulabilir, bu da bellekte bozulmalar ve öğrenme güçlükleri yaratabilir. Madde bağımlılığının yol açtığı davranış bozuklukları, fiziksel sağlık sorunları, ruh halindeki değişiklikler ve sosyal ilişkilerde mesafe koyma gibi belirtilerle de kendini gösterebilir.
Yaşam
Normal dışı davranış nedir?
Online psikologlar güvenilir mi?
Nice yıllara ailenizle birlikte ne demek?
Mutlu akşamlar mesajı nasıl gönderilir?
Neden çalışkan değilim?
Nazende sevgilim ne demek?
Otizm tehlikeli bir hastalık mı?
Otoriter ebeveyn tutumu nedir?
Mütevazı ve alçak gönüllü aynı şey mi?
Organik olmayan psikotik bozukluk şizofreni mi?
Necati Şaşmaz ve Raci Şaşmaz neden ayrıldı?
Nefî neden hiciv yazdı?
Otizm kızlarda ve erkeklerde aynı mı?
Müşkûlpesent insan nasıl davranır?
Oral için hangi prezervatif?
Otoriter liderlik tarzı nedir?
Nazlı insan kime denir?
Mutluluğun resmi ne anlatmak istiyor?
Nevrim döndü neden söylenir?
Panik bozukluk belirtileri nelerdir?
Olgusal soru nedir?
Oyun hamuruyla oynayan çocuğa ne kazandırır?
Paralel ilişki ne demek?
Nevroz ve psikoz arasındaki fark nedir?
Panik atağı olan biri hangi tanı kriterlerini taşır?
Neden hoşgörülü olmalıyız 2 dakikalık konuşma?
Orta yaşlarda erkekler nasıl kadınlardan hoşlanır?
Müziğin faydaları nelerdir?
Olumlu davranış kazandırmak için neler yapılabilir?
Nevşin Mengu'nun çocuğu var mı?
Narsistin en belirgin özelliği nedir?
Müjdat gezenin ilk eşi neden boşandı?
My happy marriage ne anlatıyor?
Nişanlılık döneminde neler yapılmaz?
Okşama isteği neden olur?
Ne kadar samimi bir insansın testi?
Mutsuz erkek nasıl davranır?
Nur viral kiminle evli ve kaç çocuğu var?
Otoriter liderlik ve demokratik liderlik arasındaki fark nedir?
Muzip bir insan nasıl davranır?