Liyakat sistemi, kişilerin bilgi, beceri, deneyim ve ahlaki değerlerine göre değerlendirilip uygun pozisyonlara atanması veya terfi ettirilmesi esasına dayanır
Liyakat sisteminin temel unsurları:
Liyakat sisteminin düzgün işlemesi için bazı temel prensipler:
Liyakat sistemi, kamu yönetiminde adalet ve verimliliği artırırken, özel sektörde doğru kişilerin doğru pozisyonlara getirilmesiyle üretkenliği yükseltir
Kamuda liyakat sorunu, kamu personel alımı ve görevde yükselme süreçlerinde liyakat ilkesinin yeterince uygulanamaması anlamına gelir. Bu sorunun temel nedenleri arasında: - Kişisel referanslar ve siyasi etkiler: Nitelikli adayların yerine, tanıdıklar veya siyasi bağlantılar aracılığıyla kişilerin göreve getirilmesi. - Mülakat uygulamalarının şeffaflık ve tarafsızlıktan uzak olması: Mülakatlarda komisyonların kişisel eğilimlerine dayalı sonuçlar ortaya çıkması. - İstisnai kadro uygulamaları: Sınav ve değerlendirme süreçlerine tabi olmadan yapılan atamaların liyakat ilkesini tamamen göz ardı etmesi. Liyakat sorununun sonuçları ise kamu hizmetlerinde nitelik ve adalet sorunlarının yaşanması, iş verimliliğinin düşmesi ve vatandaşların devlete olan güveninin azalması olarak özetlenebilir.
Liyakat ilkesi, adalet ve eşitlik ilkelerine dayanır. T.C. Anayasası'nın 70. maddesinde, bireylerin iş verilmeye layık oldukları durumlarda tercih edilmeleri gerektiği vurgulanarak, liyakat ilkesine dikkat çekilmiştir. Liyakat ilkesinin diğer bazı dayanakları şunlardır: Teknik yeterlilik. Sosyal yeterlilik.
Liyakat, bir kişinin bir görevi hak etmesi için gerekli bilgi, beceri, yetkinlik ve ahlaki değerlere sahip olması anlamına gelir. Arapça kökenli olan kelime, "layık" sözcüğüyle aynı kökten türemiştir. Liyakatin temel unsurları şunlardır: Bilgi ve uzmanlık. Deneyim. Etik değerler. Performans. Liyakat, hem kamu sektöründe hem de özel sektörde kayırma olmadan, bilgi, başarı ve yetenek kıstaslarına göre şekillenmesini sağlar.
Liyakat ve adalet aynı şey değildir, ancak birbirini tamamlayan kavramlardır. Liyakat, bir kişinin sahip olduğu nitelikler, bilgi düzeyi, uzmanlık alanı ve deneyim gibi nesnel kriterlere göre değerlendirilmesini ifade eder. Adalet ise düzenli ve dengeli davranma, her şeyin ve herkesin hakkını verme, haksızlıklardan uzaklaşarak orta yolu tutma, bir şeyi yerli yerine koyma, insaf ve eşitlik ilkesine sadık kalma gibi anlamlara gelir. Liyakat, bireylerin eşit fırsatlara sahip olmasını sağlar ve herkesin yetkinliklerine göre değerlendirildiği bir sistem, toplumsal adaleti destekler.
Liyakat nişanı, herhangi bir ülke veya egemen gücü; askeri, siyasi, kültürel, bilimsel ve sanatsal tanıtımında üstün başarılar gösteren kişilere verilir. Türkiye Cumhuriyeti Liyakat Nişanı, ilim ve sanatta Türkiye'nin uluslararası alanda tanıtılması ve yüceltilmesini sağlayan yabancı kişilere verilir. Bazı diğer liyakat nişanı verme durumları: Çalışma alanında olağanüstü başarılar (Moldova Çalışma Liyakat Nişanı). Ülkeye her türlü hizmette bulunma (Cezayir Ulusal Liyakat Nişanı). Kamu veya özel alanda seçkin eylemler ve hizmetler (Portekiz Liyakat Nişanı).
Liyakat sahibi olmanın önemli olmasının bazı nedenleri: Verimlilik ve başarı: Liyakat, doğru kişilerin doğru işlere atanmasını sağlar, bu da kurumların performansını artırır. Adalet ve eşitlik: Herkesin kendi yetenekleri ve nitelikleri doğrultusunda değerlendirildiği bir sistemde, önyargı ve adaletsizlik en aza indirgenir. Toplumsal güven: Liyakat sistemi, vatandaşların devlete olan güvenini artırır. Motivasyon: Liyakat esasına göre hareket etmek, çalışanlar arasında motivasyonu ve iş tatminini yükseltir. Yenilikçilik: Yetenekli ve kalifiye kişilerin önü açılır, bu da toplum genelinde üretkenlik ve yenilikçiliği artırır. Kurumsal çöküşün önlenmesi: Liyakatsiz atamalar, kurumların itibarını zedeler ve çöküşe yol açabilir. Liyakatin sağlıklı bir şekilde işlemesi ve olumlu sonuçlar doğurabilmesi için, bireylerin ve kurumların bu ilkeye değer vermesi ve liyakate dayalı bir iş yapma anlayışını benimsemesi gereklidir.
Liyakat ile ilgili bazı değerler: Adil davranma. Profesyonellik. Emanete sadakat. Ön yargısızlık. Görevin kötüye kullanılmaması. Kendini geliştirme. Liyakat, aynı zamanda bilgi, uzmanlık, deneyim, etik değerler ve performans gibi unsurları da içerir.
Eğitim
Mg ve mcg farkı nedir?
Merkezi yerleştirme puanıyla yatay geçiş kaç yılda bir yapılır?
Lityum küresel simetri gösterir mi?
Liyakat sistemi nasıl çalışır?
Maddelerin sertlik yumuşaklık gibi özellikleri hangi duyu organı ile algıla..
Mariana Çukuru'nun dibi kaç km?
Loga b formülü nedir?
Mantıkta doğruluk tablosu nedir?
Mentor olmak için ne gerekli?
Lise ingilizce sınavı nasıl değerlendirilir?
Maden devri kaça ayrılır?
Methuselah yıldızının ömrü ne kadar?
Materyalist insan neye inanır?
Miladi takvim kaç gün?
Mandibular kemik nerede bulunur?
Mazotun yanması sonucu ne oluşur?
Mantığın temel amacı nedir?
Metal olmayan elementler nelerdir?
Mavi ile yeşilin karışımı neden turkuaz olur?
Mezozom hangi bakterilerde bulunur?
Malatya'da deprem anı nasıl oldu?
Metrik sistem kısaltmaları nasıl yapılır?
MEB mevzuatını kim hazırlar?
Metal iyonik bağ yapar mı?
MEB Türkçe senaryo kaç tane?
Maksimum nem nedir?
Liseden üniversiteye geçişte kaç yaş farkı olur?
Merceğin odak uzaklığı nelere bağlıdır?
Litosfer hangi yapılardan oluşur?
Marmara Bölgesi'nde hangi platolar aşınım platosudur?
Mersin denizinde dalga neden var?
Liyakatsizlik nedir?
Mesleki gelişim ölçeği nasıl yorumlanır?
Memurluklarda görev kodları nelerdir?
Maarif kongresi hangi savaş sırasında yapıldı?
Mesleki eğitim merkezi okuyan meslek lisesinde devam edebilir mi?
Matematik dersi sosyal sorumluluk projesi nedir?
Matrakçılar neden matrak kullanırdı?
Medeniyetler tarihi kaça ayrılır?
Maddenin en düzenli hali nedir?