Osmanlı mahkemelerindeşer'i hukukveörfi hukukolmak üzere iki temel hukuk sistemi uygulanmıştır
Ayrıca, Tanzimat Dönemi'nde Avrupa hukukundan etkilenerek ceza ve ticaret hukuku alanında yeni düzenlemeler getirilmiştir
Osmanlı Devleti'nde şer'i ve örfi mahkemeler şu şekilde özetlenebilir: Şer'i mahkemeler. Örfi mahkemeler. Osmanlı Devleti'nde farklı hukuk sistemleri farklı mahkemelerde uygulanıyordu. Cemaat mahkemeleri. Konsolosluk mahkemeleri. Tanzimat Dönemi’nde Osmanlı hukuk sistemine modern unsurlar eklenmiş, şeriatın yanında yeni düzenlemeler getirilmiştir. Nizamiye mahkemeleri. Ticaret mahkemeleri.
Kadılık sistemi, şer’i mahkemelerde görülürdü.
Eski hukuk ve modern hukuk arasındaki bazı farklar: Kaynaklar: Eski hukuk, din, gelenekler, kralların emirleri veya toplum yaşayışından kaynaklanan örf ve adetlere dayanırken, modern hukuk anayasalar, demokratik kurumlar ve insan haklarına dayanır. Adalet anlayışı: Eski hukukta adalet, hiyerarşik ve sınıfa dayalı farklılıklara göre şekillenirken, modern hukuk eşitlikçi ve evrensel insan haklarına dayanır. Yazılılık: Eski hukuk çoğunlukla yazısız geleneklere dayanırken, modern hukuk yazılı kanunlara sahiptir. Toplumsal yapı: Eski hukuk, toplumların kültürel, dini ve toplumsal yapısına göre şekillenirken, modern hukuk daha evrensel ve genel geçer kurallara sahiptir. Esneklik: Modern hukuk, toplumsal değişimlere daha esnek ve uyum sağlayabilirken, eski hukuk sistemleri genellikle daha sabit ve değiştirilemez hükümlere sahiptir.
Osmanlı hukukunda örfi hukuk kaynakları şunlardır: Padişah buyrukları. Kanunnameler. Önceki yönetimlerden kalan kanunlar. Örfi hukuk, İslamiyet öncesinden bu yana devam eden töre kurallarının İslamiyet’e aykırı olmayacak şekilde düzenlenmesiyle oluşan kurallardır.
Osmanlı İmparatorluğu'ndaki ilk mahkeme, şer'iyye mahkemeleri olarak kabul edilir. Osmanlı Devleti'nde ilk olarak Osman Gazi tarafından kadılar tayin edilmiştir.
Osmanlı hukuku, üç ana temele dayanır: 1. İslam hukuku (şeriat). 2. Örfi hukuk. 3. Cemaatler hukuku.
Osmanlı Devleti'nde şer'i ve örfi mahkemeler dışında şu mahkemeler de vardı: Cemaat Mahkemeleri: Gayrimüslim toplulukların kendi dini hukuklarına göre yargılanmalarını sağlayan mahkemelerdi. Konsolosluk Mahkemeleri: Kapitülasyonlardan faydalanan yabancı devletlerin kendi aralarındaki sorunları çözdükleri mahkemelerdi. Nizamiye Mahkemeleri: Tanzimat Dönemi'nde kurulan, şer'i, cemaat ve ticaret mahkemelerinin görevleri dışında kalan hukuk ve cinayet davalarına bakan mahkemelerdi. Divan-ı Hümayun: Osmanlı'nın en üst yargı merci olup, örfi hukuk uyuşmazlıklarının çözümlendiği bir mahkemeydi. Divan-ı Mezâlim: Türk-İslam devletlerinde en üst mahkeme olup, yargı görevinin dışında siyasi ve ekonomik alanlarda da görevleri vardı.
Hukuk
Radar cezası neden yanlış gelir?
Osmanlı mahkemelerinde hangi hukuk sistemi vardı?
PÖH'ler gece nöbet tutar mı?
Osmanlı'da himaye sistemi nedir?
P35 puan türü ile memur olunur mu?
PTT tebligat adresi nasıl alınır?
Ruhsat yenilemede maliklerden birinin imzası olmazsa ne olur?
Proje yönetmeliği nedir?
Polis hangi hallerde kimlik sorabilir?
Resmi daire çalışma saatleri neden farklı?