Otoriter, emir vererek istediğini zorla yaptırma gücünü elinde bulunduran kişi veya kurum anlamına gelir
Otoriter kelimesi ayrıca şu anlamlara da gelebilir:
Otorite sözcüğünün sıfat hali olan "otoriter" kelimesi, aynı zamanda şu anlamlara da gelebilir:
Otorite ve meşruiyet kavramları, toplumsal düzenin sağlanması ve yönetim mekanizmalarının işleyişi açısından önemlidir. Otorite, bireylerin veya grupların diğer bireyler üzerinde meşru bir şekilde etki yapabilme yeteneğini ifade eder. Farklı otorite türleri şunlardır: - Geleneksel Otorite: Uzun süredir kurulmuş olan gelenek ve göreneklere dayanır. - Karizmatik Otorite: Liderin kişisel özellikleri ve karizması ile meşru kabul edilir. - Yasal-Rasyonel Otorite: Yasalar ve rasyonel kurallar çerçevesinde meşru kabul edilir. Meşruiyet ise, otoritenin toplum tarafından kabul edilmesi ve onaylanmasıdır.
Baskıcı ve otoriter aile tutumu, ebeveynlerin çocuklarına karşı yüksek kontrol uyguladığı ve belirli kurallar doğrultusunda davranmalarını beklediği bir yaklaşımdır. Bu tutumdaki ailelerin bazı özellikleri: Kurallar ve denetim: Çocuğa pek çok kural konur ve bu kuralların nedenleri açıklanmaz. Ebeveynlerin yaklaşımı: Ebeveynler sürekli çocuğu eleştirir, yargılar ve suçlar. Sevgi ve ilgi: Ebeveynler sevgilerini yalnızca istenilen davranışları artırmak için gösterirler. Bu tutum, çocuklar üzerinde şu tür etkiler yaratabilir: Özgüven eksikliği. Stres ve tedirgince olma. Saldırganlık veya aşırı itaatkarlık. Karar vermede güçlük çekme.
Bürokratik otorite, yasal olarak yürürlüğe girmiş kurallar ve düzenlemelerle meşrulaştırılan güçtür. Max Weber'e göre bürokratik otoritenin temel özellikleri: Hiyerarşi: Açıkça tanımlanmış hiyerarşik düzen içinde örgütlenmişlerdir. Görevlerin tanımlanması: Her dairenin yasal olarak açık bir şekilde tanımlanmış bir yetki alanı vardır. Serbest atama: Daireye (memuriyete) giriş serbest bir sözleşme ilişkisiyle olur. Liyakat ilkesi: Adaylar teknik nitelik ölçüsüne göre seçilirler. Bürokratik otorite, geleneksel otorite ve karizmatik otoriteden farklı olarak, aileden değil, devlet organlarındaki bir konumdan kaynaklanır.
Merkezi otoritenin güçlü olması, bir ülkede siyasi iktidarın kaynağının ve kullanımının tek bir merkezde toplanması anlamına gelir. Bu durum şu özellikleri içerir: Siyasi birlik: Tüm devlet faaliyetleri ve hizmetler tek bir otoritenin kontrolü altında gerçekleştirilir. Emrin tekliği: Tüm emirler ve kararlar merkezden çıkar ve uygulanır. Yerel idarecilerin atanması: Yerel yöneticiler merkez tarafından atanır ve iktidar adına faaliyet gösterir. Merkezi otoritenin güçlü olduğu ülkelerde genellikle bölünmeler olmaz ve yeniliklerin engellenmesi gibi dezavantajlar da görülebilir.
Geleneksel otorite ve karizmatik otorite, Max Weber'in otorite sınıflandırmasında yer alan iki temel kategoridir. Geleneksel otorite, gelenek ve göreneklere dayalı olarak iktidar kaynağı elde eden toplum ve kurumlarda görülür. Karizmatik otorite ise, liderin bireysel cazibe, çekicilik ve karizması nedeniyle insanların ona tabi olması esasına dayanır.
Otoritatif ebeveynlik, yüksek beklentiler ve disiplinin yanında duygusal destek ve sıcaklık sağlayan bir ebeveynlik stilidir. Otoritatif ebeveynliğin özellikleri: Açık iletişim. Yüksek beklentiler. Duygusal destek. Otoritatif ebeveynlik tarzıyla yetiştirilen çocukların özellikleri: Özgüven. Sosyal beceriler. Otoritatif ebeveynlik, araştırma bulguları ışığında çocuk gelişiminde en olumlu sonuçları veren ebeveynlik stili olarak kabul edilir.
Otorite ve otoriter lider aynı şey değildir. Otorite, bir bireyin veya grup bireylerin bir konuda üstünlük sağlamasına olanak sağlayan yetki ve sorumlulukların birleşimidir. Otoriter liderler genellikle "otokratik" olarak da adlandırılırlar. Dolayısıyla, otorite, daha geniş bir kavram olup, otoriter liderlik bu otoritenin bir türü olarak tanımlanabilir.
Hukuk
P35 puan türü ile memur olunur mu?
PTT tebligat adresi nasıl alınır?
Ruhsat yenilemede maliklerden birinin imzası olmazsa ne olur?
Proje yönetmeliği nedir?
Pandemi cezaları iade ediliyor mu?
Polis hangi hallerde kimlik sorabilir?
Resmi daire çalışma saatleri neden farklı?
Osmanlı'da adalet anlayışı nasıldı?
Polise hangi durumlarda yetki verilir?
Oy pusulasına mühür basılmazsa ne olur?