Resen, bir işin, durumun veya eylemin herhangi bir dış etki, talep veya başvuru olmaksızın,kendiliğindengerçekleşmesi anlamına gelir
Talep üzerineise, ilgili kişinin veya tarafın bir başvurusu, dilekçesi veya isteği doğrultusunda yapılan işlemleri ifade eder
Bu kavramlar hukuk alanında sıkça kullanılır:
Resen, Arapça kökenli bir kelime olup "kendiliğinden", "bağımsız olarak", "kimseye bağlı olmaksızın" anlamlarına gelir. Hukuk alanında ise resen, bir makamın (mahkeme, savcılık, idari kurum vb.) herhangi bir talep veya başvuru olmaksızın, kanunun verdiği yetkiye dayanarak kendiliğinden bir işlem yapması, karar alması veya harekete geçmesi anlamına gelir. Bazı resen uygulamaları şunlardır: Resen soruşturma: Savcılık, herhangi bir şikayet veya ihbar beklemeden, kendiliğinden soruşturma başlatabilir. Resen tescil: Mükelleflerin beyanı dışında, idarece yapılan sicil tescili. Resen iade: Bir kurumun, fazla veya yersiz yapılmış bir ödemeyi kendiliğinden ilgili kişiye geri ödemesi.
Resen ve re'sen arasındaki fark, yazım şeklidir. Resen kelimesi, TDK'ya göre doğru yazım şeklidir ve "kendiliğinden" anlamına gelir. Özetle: - Resen: Yanlış yazım şekli - Re'sen: Doğru yazım şekli, "kendiliğinden" anlamına gelir.
Talep üzere ifadesi, "talep" kelimesinin "üzerine" kelimesiyle birleştirilmesiyle oluşturulmuş bir tamlama olup, talep edilen şey veya durum anlamına gelir. Talep kelimesi, bir kimseden bir şeyi yapmasını veya yapmamasını isteme, istek anlamına gelir. Üzere kelimesi ise bir eylemin gerçekleşmek üzere olduğunu belirtir. Bu bağlamda, "talep üzere" ifadesi, talep edilen veya talep edilecek olan anlamına gelir. Örnek: "Soruşturma açılmasını bizzat ben talep ettim." cümlesinde "talep" kelimesi, bir şeyin gerçekleşmesini istemek anlamında kullanılmıştır.
Hukukta resen soruşturma, savcılığın veya yetkili idari makamın, herhangi bir şikayet veya ihbar beklemeden, kendiliğinden başlattığı soruşturma sürecidir. Özellikle kamu düzenini ilgilendiren bazı suçlar, şikayete bağlı olmaksızın savcılık tarafından resen soruşturulur. Resen soruşturma, hukukta şu anlamlara da gelebilir: Hakimin, taraflar belirtmese bile ilgili kanun maddesini kendiliğinden uygulaması; İdarenin, personelin talebi olmadan görev yeri değişikliği yapması; Vergi dairesinin, mükellefin işi bıraktığını tespit edip kaydını silmesi.
Resen karar verme yetkisi, mahkemelerin veya idari makamların, herhangi bir talep olmadan, yasanın verdiği yetkiye dayanarak kendiliğinden bir işlem yapması veya karar almasıdır. Türk Hukuk Sistemi'nde resen karar verme yetkisi şu alanlarda görülür: Hakimlerin resen karar verme yetkisi. Savcılığın resen soruşturma açma yetkisi. İdarenin resen işlem yapması. Resen işlemler, yetkili makamların kendiliğinden yaptığı yasal işlemlerdir ve hukuki süreçlerin daha hızlı, etkin ve pratik bir şekilde yürütülmesine katkı sağlar.
Re’sen işlem yapmak, bir makamın (mahkeme, savcılık, idari kurum vb.) herhangi bir talep veya başvuru olmaksızın, kanunun verdiği yetkiye dayanarak kendiliğinden bir işlem yapması, karar alması veya harekete geçmesi anlamına gelir. Re’sen işlem yapılan bazı hukuki durumlar: Vergi hukuku: Vergi dairesi, vergi kaçırıldığını tespit ettiğinde resen inceleme başlatabilir. Ceza hukuku: Savcılık, ihbar veya şikayet olmadan bir suç unsuruna ulaştığında resen soruşturma başlatabilir. İdare hukuku: Belediye, imar kurallarına aykırı yapıları resen tespit edip işlem yapabilir. Re’sen yapılan işlemler, keyfi uygulamalara yol açmaması için belirli sınırlamalara tabidir ve ilgili kişilerin itiraz etme veya dava açma hakları bulunur.
Hukukta "re'sen karar vermek", bir makamın (mahkeme, savcılık, idari kurum vb.) herhangi bir talep veya başvuru olmaksızın, kanunun verdiği yetkiye dayanarak kendiliğinden bir işlem yapması, karar alması veya harekete geçmesi anlamına gelir. Re'sen karar verme yetkisi, mahkemelerin veya idari makamların kendiliğinden bir karar alabilmesini veya bir süreci başlatabilmesini ifade eder. Türk Hukuk Sistemi’nde re'sen karar verme yetkisi şu alanlarda görülür: Hakimlerin re'sen karar verme yetkisi. Savcılığın re'sen soruşturma açma yetkisi. İdarenin re'sen işlem yapması. Re'sen karar verme örnekleri: Bir davada, taraflar belirli bir kanun maddesini dile getirmemiş olsa bile, hakimin o davayla ilgili olduğunu düşündüğü kanun maddesini resen (kendiliğinden) dikkate alması ve uygulaması. Kamu düzenini ilgilendiren suçlarda savcının resen soruşturma açması. Vergi dairesinin, vergi kaçırıldığını tespit ettiğinde resen inceleme başlatması.
Hukuk
Ruhsat kesinleşmeden inşaat yapılır mı?
Re'sen ve talep üzerine ne demek?
Puff sigara cezası sicile işler mi?
Reddiyatı kim beyan eder?
Regüle ve regülasyon aynı şey mi?
Polis emeklisi 60 yaşında çalışabilir mi?
Psikiyatri heyet raporu öğretmenliğe engel mi?
Pandemi döneminde sokağa çıkma yasağı ne zaman başladı?
Ortaokuldaki disiplin cezaları nelerdir?
Resmi belgelerde ibare nedir?
Parsel sorguda ada ve parsel yanlış gösteriyor ne yapmalıyım?
PDFk sevk itirazı nasıl yapılır?
Polislikte kaç tane branş var?
Part time iş sözleşmesi nasıl yapılır?
Parti amblemi nasıl belirlenir?
Ruhsatsız yapıya yıkım kararı kaç gün içinde uygulanır?
Otellerde aynı odada kalmak yasak mı?
Ruhsatlı ve ruhsatsız işyeri farkı nedir?
Otopsiden sonra ölüm nedeni belli olmazsa ne olur?
PTT dağıtım müdürlüğü nereye bağlıdır?
Rüşveti alan ve veren aynı ceza alır mı?
Patent sahibi ürünü üretebilir mi?
Recep Tayyip Erdoğan'ın son dönemi ne zaman?
PVSK ek madde 6 nedir?
Polisten gelen mesajlara nasıl cevap verilir?
Rtük şikayet edince ne olur?
Resmi gazetede yayınlanan kararlar ne zaman yürürlüğe girer?
Polisler 60 yaşında emekli olur mu?
Raporlanabilir olay nedir?
Plansız alanlar imar yönetmeliği nedir?
Roma Hukuku'nun kaynakları nelerdir?
Psikososyal risklere karşı yasal düzenlemeler nelerdir?
Resmi yazışmada 3 nüsha kuralı nedir?
R Tipi Cezaevi'nde hangi mahkumlar var?
Rezidans sorgulama nasıl yapılır?
Parsel ve pafta aynı şey mi?
Parlamenter sistemde münazara kaç kişi?
Polonya'da seçim sistemi nasıl?
Polis evi akşam yemeğinde alkol var mı?
Otoparklar kime ait?