Resen araştırma ilkesi, dava malzemesinin toplanmasına ilişkin olup, davaya konu olayların ve ispata yarayan delillerin yargılamaya dahil edilmesi sürecini konu eder
Bu ilkeye göre:
Resen araştırma ilkesi, vergi yargısı, idari yargılama ve boşanma davaları gibi belirli alanlarda uygulanır
Bu ilke, HMK'da açıkça düzenlenmemiş olup, 385. maddede "resen araştırma ilkesi" olarak belirtilmiştir
Hukukun re'sen uygulanması ilkesi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33. maddesine göre, hâkimin Türk hukukunu kendiliğinden uygulaması anlamına gelir. Bu ilkeye göre: Hâkim, tarafların ileri sürdüğü hukuksal sebeplerle bağlı değildir. Hâkim, tarafların belirtmediği vakıalara uygun olan hukuksal sebebi kendiliğinden bulup uygulamakla yükümlüdür. Hâkim, dava dilekçesindeki ileri sürmeye ve yargılama sırasındaki sözlü ve yazılı açıklamalara göre dava niteliğini belirleyebilir. Bu ilke, hem ilk derece yargılaması hem de kanun yolları için geçerlidir.
Hukukta "re'sen karar vermek", bir makamın (mahkeme, savcılık, idari kurum vb.) herhangi bir talep veya başvuru olmaksızın, kanunun verdiği yetkiye dayanarak kendiliğinden bir işlem yapması, karar alması veya harekete geçmesi anlamına gelir. Re'sen karar verme yetkisi, mahkemelerin veya idari makamların kendiliğinden bir karar alabilmesini veya bir süreci başlatabilmesini ifade eder. Türk Hukuk Sistemi’nde re'sen karar verme yetkisi şu alanlarda görülür: Hakimlerin re'sen karar verme yetkisi. Savcılığın re'sen soruşturma açma yetkisi. İdarenin re'sen işlem yapması. Re'sen karar verme örnekleri: Bir davada, taraflar belirli bir kanun maddesini dile getirmemiş olsa bile, hakimin o davayla ilgili olduğunu düşündüğü kanun maddesini resen (kendiliğinden) dikkate alması ve uygulaması. Kamu düzenini ilgilendiren suçlarda savcının resen soruşturma açması. Vergi dairesinin, vergi kaçırıldığını tespit ettiğinde resen inceleme başlatması.
Re’sen işlem yapmak, bir makamın (mahkeme, savcılık, idari kurum vb.) herhangi bir talep veya başvuru olmaksızın, kanunun verdiği yetkiye dayanarak kendiliğinden bir işlem yapması, karar alması veya harekete geçmesi anlamına gelir. Re’sen işlem yapılan bazı hukuki durumlar: Vergi hukuku: Vergi dairesi, vergi kaçırıldığını tespit ettiğinde resen inceleme başlatabilir. Ceza hukuku: Savcılık, ihbar veya şikayet olmadan bir suç unsuruna ulaştığında resen soruşturma başlatabilir. İdare hukuku: Belediye, imar kurallarına aykırı yapıları resen tespit edip işlem yapabilir. Re’sen yapılan işlemler, keyfi uygulamalara yol açmaması için belirli sınırlamalara tabidir ve ilgili kişilerin itiraz etme veya dava açma hakları bulunur.
Resen ve re'sen arasındaki fark, yazım şeklidir. Resen kelimesi, TDK'ya göre doğru yazım şeklidir ve "kendiliğinden" anlamına gelir. Özetle: - Resen: Yanlış yazım şekli - Re'sen: Doğru yazım şekli, "kendiliğinden" anlamına gelir.
Resen karar verme yetkisi, mahkemelerin veya idari makamların, herhangi bir talep olmadan, yasanın verdiği yetkiye dayanarak kendiliğinden bir işlem yapması veya karar almasıdır. Türk Hukuk Sistemi'nde resen karar verme yetkisi şu alanlarda görülür: Hakimlerin resen karar verme yetkisi. Savcılığın resen soruşturma açma yetkisi. İdarenin resen işlem yapması. Resen işlemler, yetkili makamların kendiliğinden yaptığı yasal işlemlerdir ve hukuki süreçlerin daha hızlı, etkin ve pratik bir şekilde yürütülmesine katkı sağlar.
Yanlış. Hâkimin re'sen araştırma ilkesi, HMK madde 31'de düzenlenmemiştir. HMK madde 31, hâkimin davayı aydınlatma ödevini düzenler ve hâkimin uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda taraflara açıklama yaptırma, soru sorma ve delil gösterilmesini isteme yetkisini içerir. Hâkimin re'sen araştırma ilkesi ise, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33. maddesinde yer alır ve hâkimin Türk hukukunu re'sen uygulaması gerekliliğini ifade eder.
Bilimsel araştırmanın yedi temel ilkesi şunlardır: 1. Tarafsızlık: Bilimsel bilgi, din, dil, ırk gibi ayrımlar gözetmeksizin tüm insanlık için geçerlidir. 2. Doğru Ölçü: Bilimin olgunluk ve gelişme düzeyi, ölçme teknikleri ile değerlendirilir. 3. Kanıtlama Niteliği: Bilimsel bir verinin geçerliliği, her seferinde tekrarlanarak ortaya konur. 4. Genelleyici Özellik: Bilimsel bilgi, tek tek olaylarla değil, olgu türleri ile ilgilenir ve genellemelere ulaşır. 5. Bilim Olması Gerekeni Değil, Olanı İnceler: Bilim, var olan olguları araştırır. 6. Etik İlkeler: Araştırma süreci, etik ilkelere bağlı kalarak yapılır. 7. Konunun Sınırlandırılması Gereği: Araştırmacı, konusunun sınırlarını belirlemeli ve neyi araştıracağına karar vermelidir.
Hukuk
Ramak kala olay nedir?
Osmanlı Rus savaşında kaybedilen topraklar hangi antlaşma ile geri alındı?..
Polis adres tespiti nasıl yapar?
Resen tayinleri kim yapıyor?
Resen araştırma ilkesi ne anlama gelir?
Polis imdat hattı neden 112 oldu?
Polis kimlik kartı başvurusu nasıl yapılır?
Polislerde rütbe ve yıldızlar ne anlama gelir?
Pasaportta hangi bilgiler var?
Otellerde hangi alkoller yasak?
Ripple SEC davası kaç yıl sürer?
Randevu iptali yapılmazsa ne olur?
Pasif öğrenci askerlik tecil ettirebilir mi?
Pasaport harcı ödeme dekontu kaç yıl saklanır?
Planlı alan imar yönetmeliği ne zaman yürürlüğe girdi?
Polis tayinleri değerlendiriliyor ne demek?
Rehinli alacaklarda önce rehnin paraya çevrilmesi yoluna mı gidilir?
Otoparka park eden araç sahibinden ücret talep edilebilir mi?
Parmak izi kayıt ve sakınca sorgulama nasıl yapılır?
Provokatör ne demek?
Oğul kayın kaçıncı derece hısımdır?
Rayiç bedeli için belediyeye gitmek gerekir mi?
Polis promosyonu 3 yıllık mı?
Otellerde evli olmayan çiftler kalabilir mi?
Polis devletinin özellikleri nelerdir?
Rotasyon ve tayin aynı şey mi?
Rasim Arı CHP'ye geçti mi?
Prens dizimag neden kaldırıldı?
Pablo Escobar'ın adamlarına ne oldu?
Polat beyaz takım elbiseyi ne zaman giydi?
Reddiyatı kim yapar?
Public Agent kamu temsilcisi ne iş yapar?
Osmanlı hukukunda örfi hukuk kaynakları nelerdir?
Rusya canlı seçim sonuçları nereden takip edilir?
Recep Tayyip Erdoğan hangi devlet başkanları ile görüştü?
Portekiz Avrupa Birliği'ne ne zaman katıldı?
Resmi ilanen tebliğ ne demek?
Planlı alanlar imar yönetmeliği madde 19 nedir?
Otopsiye neden 2 doktor katılır?
Rtük hangi bakanlığa bağlıdır?