Müstezatlı gazel, müstezat nazım şekliyle yazılmış gazel demektir


Müstezatlı gazel ne demek?

Müstezatlı gazel, müstezat nazım şekliyle yazılmış gazel demektir

Müstezat, Divan edebiyatında gazel formundan türetilmiş bir nazım şeklidir 13. Her dizesine bir küçük dize eklenmiş gazellerden oluşur 12. Bu kısa dizelere “ziyade” denir

Müstezat nazım şekli, en çok "gazel müstezat" şeklinde yazılmıştır 24. Ancak, nadir de olsa rübai, kıta ve kaside gibi başka nazım şekillerinden de ortaya çıkan örnekleri mevcuttur

Müstezat gazellerde aşk, şarap, güzellik ve aşkın verdiği acılar gibi konular işlenir 13. Bu bakımdan, Divan şiirinin geleneksel temalarına sadık kalır

Gazel neden ortaya çıkmıştır?

Gazel, Arap edebiyatında bir nazım şekli olarak değil, kasidelerin başında aşk ve sevgiliden söz eden bölümler olarak ortaya çıkmıştır. Daha sonra, şairlerin aşk, sevgili, şarap, bahar gibi coşkulu haller karşısındaki duygularını anlatan şiirler için gazel terimi kullanılmaya başlanmıştır. Bu şekilde, bağımsız bir şiir türü olarak yaygınlaşmıştır. Gazelin ortaya çıkışında, sosyal, kültürel ve siyasi nedenlerin etkili olduğu düşünülmektedir.

Gazelin özellikleri nelerdir?

Gazelin bazı özellikleri: Nazım birimi: Beyit. Beyit sayısı: 5 ile 15 arasında değişir; 15'ten uzun gazeller "mutavvel gazel" olarak adlandırılır. Kafiye düzeni: İlk beyit kendi arasında kafiyelidir, diğer beyitlerin ikinci dizeleri ilk beyit ile kafiyelidir; kafiye şeması "aa, ba, ca, da, ea" şeklindedir. İlk beyit: "Matla" olarak adlandırılır. Son beyit: "Makta" olarak adlandırılır. En güzel beyit: "Beytü'l-gazel" veya "şah beyit" olarak adlandırılır. Şairin mahlasının geçtiği beyit: "Taç beyit" veya "tahallüs" olarak adlandırılır. Konu birliği: Gazelin bütün beyitlerinde aynı konu işleniyorsa "yek-ahenk gazel", bütün beyitleri aynı güzelliğe sahip olan gazeller ise "yek-avaz gazel" olarak adlandırılır. Konu: Genellikle aşk, ayrılık, sevgi, hasret, ölüm, tabiat gibi lirik konular işlenir. Türleri: Aşk, şarap, güzellik, tasavvuf gibi konulara göre "aşıkane", "rindane", "şuhane", "hikemi" gibi türlere ayrılır.

Müstezad ve gazel beyit sayısı aynı mıdır?

Hayır, müstezad ve gazel beyit sayıları aynı değildir. Gazel: Beyit sayısı genellikle 5 ile 15 arasında değişir. Müstezad: Gazel beyitlerine bir veya iki kısa dize eklenerek oluşturulur, bu nedenle beyit sayısı gazelden daha fazla olabilir.

Gazelin konusu nedir?

Gazelin başlıca konusu “aşk”tır. Ancak farklı konularda yazılmış gazeller de vardır. Gazellerde ele alınan konulardan bazıları şunlardır: ayrılık; sevgi; hasret; ölüm; tabiat; şarap zevki; rindlik; tasavvuf. Ayrıca, gazeller konularına göre çeşitli isimlerle de tanımlanır: Aşka ilişkin acı, mutluluk gibi içli duyguların dile getirildiği gazeller “âşıkane”; içki, yaşama boş verme, yaşamdan zevk alma gibi konularda yazılanlara “rindane”; tasavvuf düşüncesinin hâkim olduğu gazellere sûfiyâne, ârifâne; düşünce yönü ağır basan, yol göstericiliği önde olan gazellere hikemî, hakîmâne denir.

Gazel ne anlama gelir?

Gazel, Arapça kökenli bir kelime olup, kadınlarla sevgi üzerine konuşmak, söyleşmek anlamına gelir. Edebiyat terimi olarak ise gazel, genellikle aşk, ayrılık, sevgi, hasret, ölüm, tabiat gibi lirik konuların işlendiği, beyitlerden oluşan bir nazım biçimidir. Gazelde, ilk beytin kendi içinde, diğer beyitlerin ikinci mısralarının ilk beyitle kafiyeli olması gerekir. Gazel, aynı zamanda bu türde yazılmış bir şarkı veya şiiri de ifade edebilir.

Gazel ve kaside nazım birimleri aynı mı?

Gazel ve kaside nazım birimleri aynıdır, çünkü her iki nazım şekli de beyit sistemine dayanır. Gazel ve kasidenin nazım birimleri: Beyit: Aruz vezninin aynı kalıbıyla yazılmış, anlam bütünlüğü olan iki mısradan oluşur. Kafiye düzeni: "aa, ba, ca, da, ..." şeklindedir. İlk beyit: Matla olarak adlandırılır. Son beyit: Maka veya taç beyit olarak adlandırılır. Ancak, gazel ve kasidenin beyit sayıları farklılık gösterebilir; gazel genellikle 5-15 beyitten oluşurken, kaside 15-99 beyit arasında değişebilir.

Musammat gazel ne demek?

Musammat gazel, iç kafiye kullanılarak yazılmış gazellere verilen addır. Bu tür gazellerde, iç kafiyelerin bölünmesiyle murabba ortaya çıkar. Örnek bir musammat gazel, Fuzuli'ye aittir: > Kamu bîmârına canan deva-yı derd eder ihsan Niçün kılmaz bana derman beni bîmar sanmaz mı Fuzûlî rind-i şeydadır hemişe halka rüsvâdır Sorun kim bu ne sevdadır bu sevdadan usanmaz mı.

Diğer Kültür ve Sanat Yazıları
Kültür ve Sanat