Otizm genellikle 1-3 yaş aralığında ortaya çıkar
Belirtiler daha erken, örneğin 1 yaşından önce de başlayabilir 4. Bazı durumlarda ise belirtiler hafif olduğu için geç fark edilebilir
Otizm, yaşam boyu süren bir gelişimsel bozukluktur
Otizm belirtileri genellikle üç temel alanda ortaya çıkar: 1. Sosyal iletişim ve etkileşim güçlükleri: Göz teması kurmada zorluk. Duyguları anlamada veya ifade etmede sıkıntı. Akran ilişkilerinde sorunlar. 2. Tekrarlayan davranışlar ve sınırlı ilgi alanları: Aynı hareketleri veya rutinleri tekrarlama. Rutin değişikliklerine aşırı tepki gösterme. 3. Duyusal hassasiyetler: Işık, ses, dokunma veya koku gibi uyaranlara karşı aşırı veya az tepki gösterme. Diğer belirtiler: Kendisiyle konuşan bireyleri duymamak ya da tepki vermemek. İsimle seslenildiğinde cevap vermemek. Fiziksel temaslardan hoşlanmamak. Kelime ve cümleleri öğrenememek. Sürekli aynı kelime ve cümleleri tekrarlamak. Göz temasından kaçınmak. Hırçınlık, öfke nöbetleri. Sallanma, kendi etrafında dönme ya da çırpınma gibi hareketleri sürekli olarak tekrar etmek. Kendine zarar verebilecek davranışlar sergilemek. Otizm belirtileri ilk aylarda hafif seyredebilir veya fark edilmeyebilir, ancak belirtiler sıklıkla 1-3 yaş aralığında fark edilmeye başlanır. Otizm tanısı yalnızca bir çocuk ve ergen psikiyatristi tarafından konulabilir.
Otizm ve Asperger sendromu arasındaki temel farklar şunlardır: Konuşma ve dil becerileri: Asperger sendromlu kişiler genellikle konuşma ve telaffuz konusunda zorluk çekmezken, otizm spektrum bozukluğunda sık sık konuşma bozuklukları görülür. Belirtilerin ortaya çıkışı: Otizm belirtileri genellikle çocuklar okul çağına ulaşmadan teşhis edilirken, Asperger sendromu çocuk okulda zorluk yaşamaya başlayana kadar fark edilemeyebilir. Zeka seviyesi: Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların IQ skorlarını test etmek zor olsa da, Asperger sendromu olan kişiler genellikle ortalama veya ortalamanın üzerinde zeka puanlarına sahiptir. Sosyal etkileşim: Asperger sendromu, sosyal etkileşim ve iletişim konusunda zorluklara yol açarken, otizm yaşamın ilk 3 yılında kendini belli eder. 2013 yılında yayımlanan DSM-5 ile Asperger sendromu, otizm spektrum bozukluğu (OSB) çatısı altında birleştirilmiştir.
PDD (Yaygın Gelişimsel Bozukluklar) ve otizm aynı durumu ifade eder, çünkü otizm, PDD'nin bir alt kategorisi olarak kabul edilir. Otizm spektrum bozukluğu (OSB/ASD) olarak da bilinen PDD, sosyal etkileşim ve iletişimde zorluklar, tekrarlayan davranışlar ve sınırlı ilgi alanlarıyla karakterize edilen bir nörogelişimsel durumdur. Ancak, 2013 yılında yayınlanan DSM-5 kitapçığıyla birlikte, PDD-NOS (Başka Türlü Adlandırılamayan Yaygın Gelişimsel Bozukluk) resmi bir tanı olarak geçerliliğini kaybetmiştir.
Otizm tanısı alan çocukların ne kadar takip edilmesi gerektiği konusunda kesin bir süre vermek mümkün değildir. Ancak, erken teşhis ve müdahalenin önemi büyüktür. Takip ve müdahale süreci genellikle şu adımları içerir: Eğitsel değerlendirme ve tanılama. Eğitim programına yerleştirme. Düzenli izleme. Otizmli çocuklar için erken yaşta yoğun özel eğitim almak, gelişimsel ilerlemeyi destekler.
Otizmin erkeklerde daha sık görülmesinin bazı nedenleri: Genetik faktörler: Erkekten erkeğe aktarılan genlerin, otizmin daha yüksek oranda taşınmasına neden olabileceği düşünülmektedir. Çevresel faktörler: "Sonsuz kimyasallar" olarak bilinen toksik maddelerin, erkek beyin gelişimini olumsuz etkileyebileceği ve sosyal kaygı, yerinde duramama gibi davranışsal sorunlara yol açabileceği öne sürülmektedir. Evrimsel farklılıklar: Erkeklerin, onları çevresel ve gelişimsel faktörlere karşı daha savunmasız hale getiren genetik özellikleri miras alma olasılığının daha yüksek olduğu belirtilmektedir. Otizmin kesin nedeni bilinmemektedir ve cinsiyet farkının tek bir açıklaması yoktur.
Otizm testi, genellikle şu yöntemlerle yapılır: Gözlem ve anketler: Çocuğun sosyal etkileşimleri, iletişim becerileri ve tekrarlayan davranışları gibi farklı alanlardaki gelişimini değerlendirmeye yönelik sorular sorulur. Yapılandırılmış değerlendirmeler: ADOS (Autism Diagnostic Observation Schedule) gibi araçlarla yapılandırılmış oyun ve aktiviteler aracılığıyla sosyal iletişim becerileri gözlemlenir. Aile görüşmesi: ADI-R (Autism Diagnostic Interview-Revised) gibi ölçeklerle detaylı aile görüşmesi yapılır. Gelişim testleri: AGTE, Denver gibi testlerle dil, motor ve sosyal beceriler değerlendirilir. Diğer testler: EEG, beyin MR'ı ve metabolik testler gibi yöntemlerle eşlik eden durumlar tespit edilebilir. Evde otizm testi ise ebeveynlerin veya bireylerin otizme dair belirti ve şüpheleri değerlendirmelerine yardımcı olan bir ön tarama yöntemidir. Otizm tanısı yalnızca uzmanlar tarafından konulabilir.
Otizm tedavi edilmezse, birey asosyal ve içine kapanık bir hayat sürdürmek zorunda kalabilir. Otizm tedavi edilmediği takdirde ortaya çıkabilecek bazı sonuçlar şunlardır: Sosyalleşme zorlukları. Dil ve iletişim sorunları. Tekrarlayıcı davranışlar. Duyusal hassasiyetler. Otizmin tamamen atlatılması için herhangi bir tedavi yöntemi yoktur, ancak hastalığın kişinin kaliteli bir hayat sürdürmesini ve toplum içinde sosyalleşmesini engelleyen etkilerini minimum düzeye indirmek için, çeşitli ilaç tedavileri ve rehabilitasyon yöntemlerinin uygulanması büyük yarar sağlar.
Yaşam
Mücadele etmekten yorulmak ne demek?
Mütevazı insan nasıl davranır?
Oğluma doğum günü hediyesi ne yazabilirim?
Olumlu düşünce ile ilgili özlü söz nedir?
Murat Kurum'un eşi ve çocukları kim?
Oyun oynarken telefona bakmak zararlı mı?
Niyet örnekleri nelerdir?
Muhterem insan kime denir?
Murat dalkılıç kaç evlilik yaptı?
Nilgün Marmara'nın en ünlü sözü nedir?
Nedamet ve pişmanlık aynı şey mi?
Oedipal ve preoedipal ne demek?
Muzdarip olmak neden kullanılır?
Nilgün belgün neden boşandı?
Neşe ve sevinç nasıl ayırt edilir?
Oğlak burcu kadını koç erkeğini nasıl etkiler?
Mutlu çocuk nasıl anlaşılır?
Normal people ne anlatıyor?
Niteliklere örnek nelerdir?
Oğlak kadını ilk görüşte hoşlandığını nasıl belli eder?
Okşamalı öpüşme ne anlama gelir?
Müge Anlı 17 yıl sonra ne buldu?
Neşeli ve mutlu arasındaki fark nedir?
Oktay Kaynarca kaç evlilik yaptı?
Olumsuz düşünce kalıpları nelerdir?
Otoritatif ebeveynlik nedir?
Nutkum tutuldu neden denir?
Olayların sonuçları neden önemlidir?
Nispet yapmak neden yapılır?
Otokratik liderliğin özellikleri nelerdir?
Olgunluk yaşı kaç olmalı?
Nostalji ne anlama gelir?
Otelde çalışmak zor mu?
Narsist ve kendini öven aynı şey mi?
Okulda başarısız olan çocuğa nasıl davranmalı?
Nöro psikoloji ne ile ilgilenir?
Nezaketin önemi nedir?
Olumsuz davranışlara nasıl müdahale edilir?
Obsesif kompulsif bozuklukta kuşku neden olur?
Ne yapacağını bilememek şaşırmak bocalamak?