Polis, kimlik kontrolü yaparken genellikle şu bilgilere bakar:
Ayrıca, kişinin fiziksel özellikleri de dikkate alınarak kimlik kontrolü yapılır
Polis, kimlik kontrolü yaparken kişinin şüpheli davranışları olup olmadığını da değerlendirir
Polis, kimlik kontrolü sırasında arama yapamaz; sadece yoklama veya sıvazlama suretiyle kişinin üstünde kontrol yapabilir 13. Arama işlemleri için hakim kararı veya yetkili merciin yazılı emri gereklidir
Polis, kimlik ve cüzdan kontrolü yapabilir, ancak belirli kurallara uymak zorundadır. Kimlik kontrolü, polisin bir kişiyi durdurabilmesi için kişinin şüpheli olması veya suç işleyebileceğine dair makul bir şüphe bulunması durumunda yapılabilir. Cüzdan kontrolü ise, "kabarıklık gördüm, şüphelendim" gibi nedenlerle yapılabilir.
Polis kontrol noktalarında sorulan sorular, güvenlik ve suç önleme amacıyla çeşitli konuları kapsar: 1. Kimlik ve ruhsat kontrolleri: Araçların ve sürücülerin kimlik ve ruhsatlarının kontrol edilmesi. 2. Şüpheli davranışlar: Şüpheli görülen kişilerin kimliklerinin sorgulanması ve şüpheli davranışların gözlemlenmesi. 3. Acil durum bilgileri: Olayın yeri, niteliği, olaya karışan silahlar, yaralılar ve şüpheliler gibi hayati ayrıntıların toplanması. 4. Yasal belgeler: Polis, görevini yerine getirirken kendisinin polis olduğunu belirleyen belgeyi gösterdikten sonra, kişilere kimliğini sorabilir. 5. Arama yetkisi: Kişinin veya aracın aranması gerektiğinde, arama gerekçesinin kişiye bildirilmesi.
Polis tarafından yapılan aranma kontrolü şu şekilde gerçekleştirilir: 1. Durdurma: Polis, makul bir şüpheyle kişileri ve araçları durdurabilir. 2. Yoklama (Kaba Üst Araması): Durdurulan kişinin üzerinde, giysileri çıkarılmadan yoklama biçiminde bir arama yapılır. 3. Silah veya Tehlike Oluşturan Eşya Araması: Yoklama sonucunda, kişide silah bulunduğu şüphesi oluşursa, memur silah ve diğer suç eşyası araması yapabilir. 4. Geniş Çaplı Arama: Uyuşturucu gibi belirli bir şeyin kişinin herhangi bir yerinde gizlendiği düşünülüyorsa, daha geniş çaplı arama yapılabilir. 5. Açıklama: Yapılan aramanın konusu ve sebepleri ilgiliye açıklanır. 6. Makul Süre: Durdurma ve kontrol süresi, işlemin gerektirdiği süre kadar olup, kişiyi rahatsız edecek şekilde uzatılamaz. Dikkat Edilmesi Gerekenler: Kişinin üzerindeki elbisenin çıkarılması veya aracın, dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen bölümlerinin açılması istenemez. Kontrol, durdurmanın gerçekleştirildiği yer veya yakınında, mümkün olduğunca kimsenin görmeyeceği tarzda yapılır.
Polise kimlik göstermemek doğrudan bir suç değildir, ancak Kabahatler Kanunu'nun 40. maddesi uyarınca idari para cezası gerektiren bir kabahattir. Eğer kişi kimliğini bildirmez ve bu nedenle polis onun kim olduğunu tespit edemezse, bu durum daha ciddi bir sürece dönüşür ve kişi gözaltına alınabilir. Polis, her vatandaştan keyfi şekilde kimlik isteyemez; kimlik sorma yetkisi ancak bazı hukuki nedenlere dayandığında kullanılabilir.
Polis, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu’nun 4/A maddesinde belirtilen hallerde kimlik sorabilir: bir suç veya kabahatin işlenmesini önlemek; suç işlendikten sonra kaçan faillerin yakalanmasını sağlamak; işlenen suç veya kabahatlerin faillerinin kimliklerini tespit etmek; hakkında yakalama emri ya da zorla getirme kararı verilmiş olan suçlu kişileri tespit etmek; kişilerin hayatı, vücut bütünlüğü veya malvarlığı bakımından ya da topluma yönelik mevcut veya muhtemel bir risk oluşturan tehlikeyi önlemek. Polis, bu yetkiyi kullanırken durdurma sebebini bildirmek ve kişinin kimliğini ispatlaması için gerekli kolaylığı göstermek zorundadır.
Polis, GBT (Genel Bilgi Toplama) sorgulamasını görevi gereği ve kanuni yetkisiyle aşağıdaki yerlerde yapabilir: Havalimanları, toplu taşıma araçları, meydanlar gibi kamuya açık yerlerde. Olay anında veya resmi işlemler sırasında. GBT, Emniyet Genel Müdürlüğü'nün iç veri tabanı olduğundan, bireylerin bu bilgilere doğrudan e-Devlet üzerinden erişimi mümkün değildir.
Polis, aşağıdaki durumlarda kimlik soramaz: Görevi dışında. Sebepsiz. Süreklilik arz edecek veya keyfilik oluşturacak şekilde. Polis, ancak PVSK m.4/A'da sayılan görevini yerine getirirken, kendisinin polis olduğunu belirleyen belgeyi gösterdikten sonra kişiye kimlik sorabilir.
Hukuk
P35 puan türü ile memur olunur mu?
PTT tebligat adresi nasıl alınır?
Ruhsat yenilemede maliklerden birinin imzası olmazsa ne olur?
Proje yönetmeliği nedir?
Pandemi cezaları iade ediliyor mu?
Polis hangi hallerde kimlik sorabilir?
Resmi daire çalışma saatleri neden farklı?
Osmanlı'da adalet anlayışı nasıldı?
Polise hangi durumlarda yetki verilir?
Oy pusulasına mühür basılmazsa ne olur?