Osmanlı İmparatorluğu'nda reayadan alınan bazı vergiler şunlardır:
Bu vergiler, şer'i (dini) ve örfi (kanuni) olmak üzere iki ana kategoriye ayrılırdı
Reaya, aslen Arapça bir kelime olup Farsçada "yönetilenler" anlamına gelen bir toplumsal sınıftır. Reaya sınıfının bazı özellikleri: Görevi: Üretim yapmak ve vergi vermektir. Kapsamı: Osmanlı Devleti'nde askeri sınıf dışında kalan, çiftçi, esnaf, zanaatkar, madenci, balıkçı ve hayvancılık yapan, Müslüman olsun ya da olmasın herkesi kapsar. Kullanım şekli: Başta Osmanlı Devleti olmak üzere İslam devletlerinin birçoğunda Hristiyanlar için kullanılmıştır. Kelimenin diğer anlamı "koyun sürüsü"dür.
Öşür vergisi, İslam dinine göre, Müslümanların arazilerde üretmiş oldukları toprak (tarım) ürünleri veya meyveler üzerinden vermeleri gereken vergidir. Arapça "uşr" kelimesinden türemiş olup "onda bir" anlamına gelir. Öşür, toprak mahsullerinin zekatı olarak da adlandırılır. Hesaplama, ürünlerin miktarı üzerinden yapılır ve iki farklı oranda gerçekleştirilir: Üretimde sulama, gübreleme gibi ek masraflar yapılıyorsa oran %5 (yirmide bir) olur. Hiçbir harcama yapılmıyor, sadece hasat zamanı toplanıyorsa oran %10 (onda bir) olur. Öşür, ürün olarak verilebileceği gibi, o ürünün cinsinden hesaplanarak para şeklinde de ödenebilir.
2025 yılı için belirlenen gelir vergisi tarifeleri şu şekildedir: 158.000 TL'ye kadar: %15. 330.000 TL'nin 158.000 TL'si için 23.700 TL, fazlası: %20. 800.000 TL'nin 330.000 TL'si için 58.100 TL, fazlası: %27. 4.300.000 TL'nin 800.000 TL'si için 185.000 TL, fazlası: %35. 4.300.000 TL'den fazlasının 4.300.000 TL'si için 1.410.000 TL, fazlası: %40. Bu tarifeler, ücret gelirleri ve ücret dışı gelirler için geçerlidir. Gelir vergisi dilimleri, kişinin veya işletmenin kazancı arttıkça uygulanacak vergi oranının da yükseleceği şekilde artan oranlı bir sistemle hesaplanır. Ayrıca, 2025 yılında mesken kira gelirleri için uygulanan istisna tutarı 47.000 TL olarak belirlenmiştir.
Maktu vergi, mükellefler arasında ayrım yapılmaksızın, gelir miktarı veya malın değeri gibi faktörler dikkate alınmaksızın, herkesten eşit olarak alınan vergidir. Bazı maktu vergi örnekleri: Baş vergisi: Her bireyin ödediği, genellikle sabit bir miktarda olan vergi. Damga vergisi: Belge ve senetler üzerine konulan, sabit bir tutarda olan vergi. Bazı harçlar: Belediyelere ödenen bazı harçlar, maktu olarak belirlenir.
Aşar vergisinin yerine mahsulat-ı arziye vergisi ve nakdî (para olarak) alınan maktu emlâk vergisi getirilmiştir. Mahsulat-ı arziye vergisi, sevk edilecek mahsullerden %10 oranında alınmıştır. Nakdî emlâk vergisi, arazinin değerinin %5'i olarak belirlenmiştir. Ayrıca, ağnam (hayvan) vergisinin oranı artırılmış ve bu vergi de nakdî olarak alınmaya başlanmıştır.
Vergi hukuku, bir ülkenin gelir toplama sistemini düzenleyen hukuki bir disiplindir. Vergi hukukunun bazı özellikleri: Kamu hukukunun alt dalı. Zorunluluk esasına dayanma. Vergi ilişkisinin taraflarının devlet ve mükellefler olması. Vergi kanunlarının genellikle emredici nitelikte olması. Vergi hukukunun konuları: vergi türleri; vergi sorumlulukları; vergi mahkemeleri; vergi danışmanlığı; vergi itirazları; vergi avukatlığı. Vergi hukukunun kaynakları: Anayasa; kanunlar; uluslararası anlaşmalar; tüzükler ve yönetmelikler; içtihatlar ve doktrin.
Türk vergi sisteminde yer alan bazı vergiler şunlardır: Gelir üzerinden alınan vergiler. Harcama üzerinden alınan vergiler. Servet üzerinden alınan vergiler. Ayrıca, konaklama vergisi, geri kazanım ve katılım payı beyannamesi, turizm payı beyannamesi gibi vergiler de bulunmaktadır.
Hukuk
Reayadan alınan vergiler nelerdir?
Roma statüsü neden önemli?
PTT taahhütname nasıl alınır?
Otel işletmelerinde otokratik liderlik nedir?
Park cezası ve uyarıya uymamak aynı anda kesilir mi?
Polis 155 ihbarda ceza kesebilir mi?
Risk değerlendirmesi yapmanın amacı nedir?
Radar cezası iptal edildi ne yapmalıyım?
Recep Tayyip Erdoğan kaç dönem daha aday olabilir?
Rezerv alan daireleri nasıl belirlenecek?
Polisler kimlik göstermek zorunda mı?
Portekiz'e bağlı adalar özerk mi?
Pasaport için talep yazısı nereden alınır?
Polislerin kimlik kartları neden farklı?
Paylı mülkiyet davası ne kadar sürer?
Polislerde hangi ekipmanlar var?
Ruhsat fotoğrafı nasıl olmalı?
Personel özlük işleri nasıl yapılır?
Rıza Akpolat Beşiktaş Belediyesi'ni nasıl kazandı?
Park cezalarına hangi mahkeme bakar?
Paylaşımlı yolculuk yasal mı?
Ruhsat ücreti nasıl ödenir?
Personel ibranamesi hangi durumlarda istenir?
Rusya askerlik kaç yıl?
Ortaklığın Giderilmesi davası mahkeme harcı nasıl hesaplanır?
Patron kime denir?
Provokatör kime denir?
RDM'li asker nöbet tutar mı?
Refakatçi izni özel sektör memur kullanabilir mi?
OSB yapı ruhsatı yerine geçer mi?
Patent ve faydalı model arasındaki fark nedir?
Resmi Gazete ve mevzuat aynı mı?
Politik slogan nedir?
Polis silahı kaç mermi alır?
Otokrat ve diktatör aynı şey mi?
Ortaklığın giderilmesi davasında satış kesinleştikten sonra ne yapılır?..
Otokrasi ve totaliterlik arasındaki fark nedir?
Parsel sorgulama ada pafta koordinat nasıl bulunur?
Pakistan cumhurbaşkanı kaç yıl görev yapar?
Pakistan'ın siyasi haritası neden farklı?