Re’sen işlem yapmak, bir makamın (mahkeme, savcılık, idari kurum vb.) herhangi bir talep veya başvuru olmaksızın, kanunun verdiği yetkiye dayanarak kendiliğinden bir işlem yapması, karar alması veya harekete geçmesi anlamına gelir
Re’sen işlem yapılan bazı hukuki durumlar:
Re’sen yapılan işlemler, keyfi uygulamalara yol açmaması için belirli sınırlamalara tabidir ve ilgili kişilerin itiraz etme veya dava açma hakları bulunur
Hayır, muamele ve işlem aynı şey değildir. Muamele, bir kişinin veya kurumun başka bir kişiye veya kuruma karşı sergilediği davranış, tutum veya işlem anlamına gelir. İşlem ise, hukukun, işlemi yapanın arzusuna uygun hukuki sonuç bağladığı irade beyanı olarak tanımlanır. Dolayısıyla, muamele daha geniş bir kavram olup, işlem de bu kavramın bir alt başlığı olarak değerlendirilebilir.
Resen ve re'sen arasındaki fark, yazım şeklidir. Resen kelimesi, TDK'ya göre doğru yazım şeklidir ve "kendiliğinden" anlamına gelir. Özetle: - Resen: Yanlış yazım şekli - Re'sen: Doğru yazım şekli, "kendiliğinden" anlamına gelir.
Resen, Arapça kökenli bir kelime olup "kendiliğinden", "bağımsız olarak", "kimseye bağlı olmaksızın" anlamlarına gelir. Hukuk alanında ise resen, bir makamın (mahkeme, savcılık, idari kurum vb.) herhangi bir talep veya başvuru olmaksızın, kanunun verdiği yetkiye dayanarak kendiliğinden bir işlem yapması, karar alması veya harekete geçmesi anlamına gelir. Bazı resen uygulamaları şunlardır: Resen soruşturma: Savcılık, herhangi bir şikayet veya ihbar beklemeden, kendiliğinden soruşturma başlatabilir. Resen tescil: Mükelleflerin beyanı dışında, idarece yapılan sicil tescili. Resen iade: Bir kurumun, fazla veya yersiz yapılmış bir ödemeyi kendiliğinden ilgili kişiye geri ödemesi.
Resen, bir işin, durumun veya eylemin herhangi bir dış etki, talep veya başvuru olmaksızın, kendiliğinden gerçekleşmesi anlamına gelir. Talep üzerine ise, ilgili kişinin veya tarafın bir başvurusu, dilekçesi veya isteği doğrultusunda yapılan işlemleri ifade eder. Bu kavramlar hukuk alanında sıkça kullanılır: Resen soruşturma: Savcılık veya yetkili idari makamın, herhangi bir ihbar veya şikayet beklemeden başlattığı inceleme ve soruşturma süreci. Talep üzerine atama: Personelin isteği doğrultusunda yapılan görev değişikliği.
İcra dairesinde "resen" ifadesi, alacaklının talebi olmaksızın, icra dairesinin belirli şartlarda borçlunun mallarını kendiliğinden satışa çıkarma yetkisini ifade eder. Hukukta "resen" kelimesi, bir makamın (mahkeme, savcılık, idari kurum vb.) herhangi bir talep veya başvuru olmaksızın, kanunun verdiği yetkiye dayanarak kendiliğinden bir işlem yapması, karar alması veya harekete geçmesi anlamına gelir.
Hukukta "re'sen karar vermek", bir makamın (mahkeme, savcılık, idari kurum vb.) herhangi bir talep veya başvuru olmaksızın, kanunun verdiği yetkiye dayanarak kendiliğinden bir işlem yapması, karar alması veya harekete geçmesi anlamına gelir. Re'sen karar verme yetkisi, mahkemelerin veya idari makamların kendiliğinden bir karar alabilmesini veya bir süreci başlatabilmesini ifade eder. Türk Hukuk Sistemi’nde re'sen karar verme yetkisi şu alanlarda görülür: Hakimlerin re'sen karar verme yetkisi. Savcılığın re'sen soruşturma açma yetkisi. İdarenin re'sen işlem yapması. Re'sen karar verme örnekleri: Bir davada, taraflar belirli bir kanun maddesini dile getirmemiş olsa bile, hakimin o davayla ilgili olduğunu düşündüğü kanun maddesini resen (kendiliğinden) dikkate alması ve uygulaması. Kamu düzenini ilgilendiren suçlarda savcının resen soruşturma açması. Vergi dairesinin, vergi kaçırıldığını tespit ettiğinde resen inceleme başlatması.
Resen araştırma ilkesi, dava malzemesinin toplanmasına ilişkin olup, davaya konu olayların ve ispata yarayan delillerin yargılamaya dahil edilmesi sürecini konu eder. Bu ilkeye göre: Hakim, tarafların ileri sürmedikleri vakıaları ve delilleri re’sen dikkate alır. Kamu düzenini ilgilendiren davalarda, hakim, tarafların getirmelerine bağlı kalmaksızın, kendiliğinden araştırma yapabilir. İddiayı ve savunmayı genişletme ve değiştirme yasağı uygulanmaz. Resen araştırma ilkesi, vergi yargısı, idari yargılama ve boşanma davaları gibi belirli alanlarda uygulanır. Bu ilke, HMK'da açıkça düzenlenmemiş olup, 385. maddede "resen araştırma ilkesi" olarak belirtilmiştir.
Hukuk
Panama kanalını kim işletiyor?
Recep Akdağ kaç yıl sağlık bakanı oldu?
P3 memur ne iş yapar?
Pasaport fotokopisinde imza gerekir mi?
Rezerv alanı riskli alan mıdır?
Parsel ve ifraz aynı şey mi?
Polonya Avrupa ülkeleri arasında kaçıncı sırada?
Proje yapım sözleşmesinde neler olmalı?
Refakat izni rapor yerine geçer mi?
Otokratik ne demek?
Polisler neden farklı unvanlar kullanır?
Polis kask kamerasını izleyebilir mi?
Personel özlük işlerini kim takip eder?
Polislikte boy sınırı var mı?
Rusya federal bölgeleri nasıl belirlenir?
Polis kayıp ilanı kaç günde çıkar?
Proje müdürünün şantiye şefliği yapması yasak mı?
Parsel sorgulama imar planı ne zaman güncellenir?
Pöh'de rütbe var mı?
Polislerin merkeze alınması ne demek?
Polisler hangi iş kolunda çalışır?
Plaka boyamak yasak mı?
PTT çalışanları devlet memuru mu?
Parsel sorgulama için e-devlet şifresi yeterli mi?
Patty Hearts ne anlatıyor?
Parlamento nedir kısaca?
Peyman ne anlama gelir?
Pakistan ülkesi neden önemli?
Polis garnizon terk ne demek?
Ref etmek ne demek?
Polis seçmeleri ne zaman yapılır?
Polis ceza yazmadan tutanak tutarsa ne olur?
Polis araç içi kamera olayları nereye gönderiyor?
Resmi imzalı dilekçe nereye gönderilir?
Polislikte hangi izler engel teşkil eder?
Pasaportta tahdit varsa ne olur?
Pegasus uçak kazası pilot neden tutuklandı?
Ortaklığın Giderilmesi Davasında satıştan sonra vergi ödenir mi?
Reddi Mirasta özel vekaletname ne zaman verilir?
Resimlerde intihal olur mu?